YKS Ek Yerleştirme Nedir, Kimler Başvurabilir?

YKS ek yerleştirme, merkezi yerleştirme tamamlandıktan sonra üniversitelerde boş kalan kontenjanların ikinci kez adaylara açıldığı resmi bir yerleştirme turudur. Bu kontenjanlar iki kaynaktan oluşur: merkezi yerleştirmede hiç dolmayan kontenjanlar ve yerleşip kayıt yaptırmayan adaylardan boşalan kontenjanlar. Başvurabilmek için tek bir temel şart vardır: YKS yerleştirme puanınızın hesaplanmış olması ve merkezi yerleştirmede hiçbir yükseköğretim programına yerleştirilmemiş olmanız. Yerleşip kayıt yaptırmamış olmak bu hakkı geri getirmez; yerleşmiş sayılırsınız ve ek yerleştirmede tercih yapamazsınız. Tek istisna özel yetenek sınavıyla bir programa yerleşenlerdir; onlar ek yerleştirmede tercih yapabilir.

Ek yerleştirme, her yıl on binlerce adayın gözünden kaçan bir ikinci şanstır. Kimileri "artık iş işten geçti" diyerek sürecin tamamen dışında kalır, kimileri de kuralları yanlış okuduğu için hakkı olmadığı halde tercih yapmayı dener.

Bu yazıda süreci ÖSYM'nin resmi ek yerleştirme kılavuzundaki kurallar üzerinden, madde madde açıyoruz. Kimin başvurabileceğinden puan koşullarına, ücretten geri dönüşü olmayan risklere kadar bilmeniz gereken her şey burada.

Ek Yerleştirme Tam Olarak Nedir?

Merkezi yerleştirme bittiğinde tablo kapanmaz. Bazı programların kontenjanı hiç dolmaz, bazılarında ise yerleşen adaylar kayıt için başvurmaz.

ÖSYM bu iki kaynaktan doğan boşlukları toplar ve yeni bir tercih turu açar. Kılavuzun ifadesiyle ek yerleştirme kontenjanlarını, merkezi yerleştirme sonunda boş kalan kontenjanlar ile kayıt yaptırılmaması nedeniyle boşalan kontenjanlar oluşturur.

Yani ek yerleştirme yeni bir sınav değil, aynı YKS puanınızla girilen ikinci bir yerleştirme turudur. Puanınız değişmez, tercih listeniz sıfırdan kurulur.

Temel Mantık

Ek yerleştirme sistemi merkezi yerleştirmeyle aynı mantıkla işler. Her programa, koşulları taşıyan ve o programı tercihinde gösteren adaylar arasından kontenjan kadar öğrenci alınır. Puanı yüksek olan adaya öncelik verilir ve aday, puanının yettiği en üst tercihine yerleşir. Bunun altındaki tercihler işleme konmaz.

Kimler Başvurabilir? Kimler Başvuramaz?

Kılavuzun bu bölümü kısa ve nettir. Ek yerleştirmede tercih yapabilmek için ilgili YKS yerleştirme puanınızın hesaplanmış olması ve merkezi yerleştirmede hiçbir yükseköğretim programına yerleştirilmemiş olmanız gerekir.

En çok karıştırılan nokta da tam burada. Yerleşip kayıt yaptırmamak, sizi "yerleşmemiş" saydırmaz. Yerleştirme kaydınız sistemde durduğu için ek tercih hakkınız açılmaz.

Hangi Tablodan Tercih Yapabilirsiniz?

Ek yerleştirme kılavuzunda programlar iki tabloya ayrılır. Tablo 3 iki yıllık ön lisans programlarını, Tablo 4 dört ve daha uzun süreli lisans programlarını içerir.

TYT puanı hesaplanan adaylar Tablo 3'teki ön lisans programlarını, ilgili AYT veya YDT puanı hesaplanan adaylar ise Tablo 4'teki programları tercih edebilir.

Puan Koşulu: Taban Puanı Olan ve Olmayan Programlar

Ek yerleştirmenin en çok yanlış anlaşılan kuralı budur ve iki ayrı senaryo vardır.

Merkezi yerleştirmede kontenjanı dolmuş ve bir en küçük puanı oluşmuş, ancak kayıt yaptırılmaması nedeniyle kontenjan açığı doğmuş programları yalnızca o programın en küçük puanına eşit veya daha yüksek puana sahip adaylar tercih edebilir.

Merkezi yerleştirmede kontenjanı dolmayan ve dolayısıyla en küçük puanı oluşmayan programları ise ilgili puan türünde puanı hesaplanmış tüm adaylar tercih edebilir. Kılavuz tablolarında bu programların en küçük puan sütunu boş bırakılır.

Pratik Okuma

Tabloda bir programın en küçük puan hanesi boşsa, o kapı puanı hesaplanmış herkese açıktır. Hane doluysa, o sayı sizin için bir eşiktir. Puanınız eşiğin altındaysa o programı listenize almayın; tercih geçersiz sayılır.

Özel Kontenjanlar Ek Yerleştirmede de Geçerli Mi?

Evet. Kılavuz, merkezi yerleştirmede dolmayan veya kayıttan boş kalan özel kontenjanların ek yerleştirmede yeniden ilan edileceğini belirtir. Bu kontenjanlar Tablo 3 ve Tablo 4'ün ayrı sütunlarında gösterilir.

Bu kontenjanlardan yararlanma hakkı olan adayların da ilgili kontenjanın en küçük puanına eşit veya daha yüksek puana sahip olmaları gerekir. Özel kontenjan, puan eşiğini ortadan kaldırmaz.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Ek yerleştirme tercih bildirimi tamamen bireyseldir. T.C. kimlik numarası ve şifreyle ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi üzerinden ya da ÖSYM Aday İşlemleri Mobil Uygulaması'ndan yapılır.

Kılavuz bu konuda kesindir: posta, faks veya elektronik posta yoluyla tercih bildiriminde bulunulamaz. Dilekçeyle tercih değişikliği talepleri de işleme alınmaz.

Sürecin Akışı

1. Kılavuzu ve tabloları indirin. Ek yerleştirme kılavuzu ile Tablo 3 ve Tablo 4 ÖSYM'nin resmi sitesinde yayımlanır. Boş kontenjanlar her yıl değişir, geçmiş yılın listesiyle çalışmayın.

2. Koşul numaralarını okuyun. Her programın yanındaki koşul numaraları, tablolardan sonraki açıklamalar bölümünde tanımlanır. Okul türü, alan, yaş, sağlık ve cinsiyet gibi koşullar burada yazar.

3. Tercih listenizi oluşturun. En fazla 24 tercih yapabilirsiniz ve hepsini doldurma zorunluluğunuz yoktur. Yalnızca kaydolmayı istediğiniz programları yazın.

4. Tercihleri sisteme girin. Tercih süresi boyunca ekleme, çıkarma ve sıralama değişikliği yapabilirsiniz. Listenizin tamamını silip yeniden kurmanız da mümkündür.

5. Ücreti süresi içinde yatırın. Ücret ödenmezse tercihleriniz geçersiz sayılır ve yerleştirme işlemine hiç alınmazsınız.

Bu adımların en zorlayıcı kısmı liste kurma aşamasıdır. Elinizde kalan seçenekler ilk tercih listenizdekilerden farklı olduğu için, hangi bölümün size uyduğunu yeniden düşünmeniz gerekir. Hangi üniversite bölümünü seçmelisin sorusuna sistematik yaklaşan bir rehber, bu daralmış listede karar vermeyi kolaylaştırır.

Kararı yalnız vermek zorunda da değilsiniz. Süreci bir yol haritasına dönüştürmek isteyen adaylar için eğitim koçluğu desteği, tercih sıralamasını duygusal baskı yerine ölçütlerle kurmayı sağlar.

Ek Yerleştirme Ücretli Mi?

Evet. Merkezi yerleştirmede tercih işlemi ücretsizken, ek yerleştirmede ücret alınır. 2025-YKS ek yerleştirme kılavuzunda bu ücret 130,00 TL olarak belirlenmiş, son ödeme tarihi 1 Ekim 2025 saat 23.59 olarak duyurulmuştur.

Ücret her yıl yeniden belirlendiği için güncel tutarı yalnızca o yılın resmi kılavuzundan doğrulayın. Kılavuz ayrıca yatırılan ücretlerin hiçbir gerekçeyle iade edilmediğini ve devredilmediğini belirtir.

ÖSYM Yönetim Kurulunun 14.01.2019 tarihli kararı gereği şehit eşi, şehit çocuğu, gazi, gazi eşi ve gazi çocuklarından yerleştirme ücreti alınmaz. Bu adayların şehit ve gazi yakınlık bilgilerini SGK'dan sorgulatarak ÖSYM sistemine işletmiş olmaları gerekir.

Sık Yapılan Hata

Tercihleri girip ücreti unutmak, ek yerleştirmede en pahalı hatadır. Sistem tercihlerinizi kaydeder ama ücret ödenmediği sürece o liste yerleştirme işlemine hiç girmez. Bankalar yalnızca resmi iş günlerinde ve çalışma saatlerinde ödeme alır; son güne bırakmayın.

Tercih Yaparken Gözden Kaçan Kritik Detaylar

Ek yerleştirmede verilen kararların geri dönüşü yoktur. Kılavuzun uyarıları bu yüzden merkezi yerleştirmedekinden daha sert okunmalıdır.

Aşağıdaki dört madde, her yıl adayların en çok pişmanlık yaşadığı noktalardır.

Bu maddelerin ortak noktası şudur: ek yerleştirme, "nasıl olsa bir yere yerleşeyim" mantığının en pahalıya patladığı yerdir. İstemediğiniz bir programa yerleşmek hem gelecek yılın puanını aşağı çeker hem de bir yılınızı belirsizleştirir.

Bu yüzden listeyi kurmadan önce bölüm ve meslek eşleşmesini netleştirmek gerekir. Doğru meslek tercihi nasıl yapılır sorusuna verdiğiniz cevap, 24 satırlık listenin kaç satırını gerçekten doldurmanız gerektiğini de belirler.

Tercih Listesini Kurarken İşe Yarayan Yaklaşım

Kılavuz, listeyi taban puana göre sıralama zorunluluğu olmadığını söyler. Sıralamayı isteğinize göre kurabilirsiniz; en çok istediğiniz program en üste yazılır.

Baştaki birkaç tercihi "puanım yetmez" endişesiyle boş bırakmanıza gerek yoktur. Merkezi yerleştirmede oluşan en küçük puanı göz önünde bulundurarak, gerçekten istediğiniz programları üste yazabilirsiniz.

Kılavuzun kendi test sorusu da işlevseldir: beşinci tercihinizi kazandığınızda "keşke altıncıyı kazansaydım" diyecek misiniz? Cevabınız evetse sıralama yanlış demektir.

Tercih Öncesi Kontrol Listesi

Listenizdeki programların bütün giriş koşullarını karşılıyor musunuz? Program kodlarını doğru girdiniz mi? Sıralama gerçek istek sıranıza uygun mu?

Tercih bildirimini tamamladıktan sonra süre içinde bilgilerinizi sistemden mutlaka kontrol edin ve tercih listenizin bir çıktısını alarak saklayın.

Sonuçlar ve Kayıt Süreci

Ek yerleştirme işlemine alınan tüm adayların sonuçları ÖSYM'nin sonuç açıklama sistemi üzerinden duyurulur. Yerleştirme sonuç belgesi basılmaz ve adayların adresine gönderilmez.

Kayıt işlemleri üniversiteler tarafından, sonuç duyurusunda ve yerleştirme sonuç belgesinde belirtilen tarihler arasında yapılır. Kayıt süresi içinde başvurmayan veya işlemleri tamamlamayan adaylar kayıt hakkını kaybeder.

Kayıt tamamlandıktan sonra sıra derslerin kendisine gelir. Özellikle ilk dönemde temel derslerde zorlanan öğrenciler için üniversite derslerine takviye desteği, geçiş dönemini yumuşatan pratik bir çözümdür.

Ek Yerleştirmede de Yerleşemezseniz Ne Olur?

Ek yerleştirme, YKS takviminin son merkezi turudur. Burada da yerleşemeyen adaylar için gündem doğal olarak bir sonraki yılın sınavına kayar.

Bu noktada avantajınız, hangi derste ne kadar açık verdiğinizi artık tahmin etmiyor olmanızdır. Net dağılımınız elinizdedir ve çalışma planı bu veriye göre kurulabilir. TYT ve AYT'de sıralamayı en çok belirleyen alan olduğu için hazırlık genellikle matematik özel ders ekseninde şekillenir; programını kendi saatlerine göre kurmak isteyenler için online matematik dersi seçeneği de bulunur.

Bu destek Türkiye'nin farklı illerinde yüz yüze de sunulur. Büyük şehirlerde yaşayan adaylar İstanbul matematik özel ders veya İzmir matematik özel dersi seçenekleriyle bulundukları ilde ilerleyebilir.

Sonuç: İkinci Şansı Doğru Okumak

YKS ek yerleştirme, merkezi yerleştirmede yerleşemeyen adaylar için gerçek bir ikinci şanstır. Ancak bu şans, kuralları bilenler için işler.

Puanınızın hesaplanmış olması, merkezi yerleştirmede yerleşmemiş olmanız, doğru tablodan tercih yapmanız, koşulları karşılamanız ve ücreti süresi içinde yatırmanız. Bu beş halkadan biri koptuğunda süreç işlemez.

Ek yerleştirme kuralları, tarihleri ve ücreti her yıl yeniden belirlenir. Bu yazıdaki kural çerçevesi ÖSYM'nin resmi ek yerleştirme kılavuzuna dayanır; tercih yapmadan önce içinde bulunduğunuz yılın kılavuzunu ÖSYM'nin sitesinden indirip okumak, hiçbir rehberin yerini tutmayan tek adımdır.

Unutmayın

Ek yerleştirme, boş kalan kontenjanları değerlendirme fırsatıdır; her ne pahasına olursa olsun bir yere yerleşme yarışı değil. Okumayı istemediğiniz bir programı listenize almamak, bu süreçte verebileceğiniz en sağlam karardır.

Kaynak: T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi, 2025-Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programlarına Ek Yerleştirme Kılavuzu ve ekli tablolar.