Çoklu Zeka ve Matematik

Yazar: Şadi K. | 18.09.2021 - 3 dakikalık okuma. Görüntülenme: 45
Çoklu Zeka ve Matematik
Şadi K. Şadi K.
Z ekâ türlerini ve her duruma uygun öğrenme-öğretme yöntemleri uzman matematik öğretmenimiz sizler için hazırladı.

Son yıllarda pek çok eğitim bilimci ve yönetici tarafından dile getirilen çoklu zeka kuramı, Amerikalı psikolog prof. Gardner tarafından ortaya konulmuştur. Temelde sekiz farklı zekâ türü üzerinde durulmaktadır(9. türden de ayrıca bahsedilmektedir). Öncelikle zekânın geliştirilebilir bir potansiyel olduğu kabul edilmelidir. Öğrenci, bu 8 zekâ  türünün bazılarında daha güçlü, bazılarında daha zayıf olabilir. Her öğrenci; ilgi çekici yöntem, doğru araç gereç ve yeterli süre ile emek verildiğinde,  öğrenme hedefine ulaşabilir. Günümüzde çoğu IQ testi ağırlıklı olarak sözel ve mantıksal-matematiksel yetenekleri ölçmektedir. Bu ise biz eğitimcilere, öğrencilerimizİ dar bir perspektifte görmemize neden olabilir. Bunu aşmanın yolu çoklu zekâ kuramını incelemekten geçiyor.

Şimdi gelelim zekâ türlerine ve her duruma uygun öğrenme-öğretme yöntemleri ile birkaç küçük ipucuna:

  1. Uzamsal(görsel) zekâ : Şekil, biçim ve renge duyarlıdırlar. Konu anlatımlarında grafik, diyagram ve şekillerle anlatıma ağırlık verilmelidir. Örneğin permütasyon kombinasyon konusunda doğrudan kitap ya da kalemlerle sıralamaların yapılması, katı cisimler konusu işlenirken somut küçük modelleri üzerinde çalışılması ders verimini arttıracaktır. Çalışma masası üzerindeki panodan etkin bir şekilde yararlanmalı, uygun zaman aralıklarında içeriği değiştirilmelidir.
     
  2. Sözel(dilsel) zekâ: Konuşma ve yazma becerisi ile ilgilidir. Bu kişiler kelime ve dilleri kolaylıkla öğrenir. Hikaye anlatma, dinleme, okumada oldukça iyidirler. Çalışmalarda, teorem, kural ve özellikleri sembollerle ifade etmek yetmez. Tanımlamaların uzun cümlelerden oluşması bir olumsuzluk değildir. Hatırlatmalar, başlıklar, özellikler, uyarılar tane tane hiçbiri atlanmadan yazılmalıdır. Öğrencilerimiz konunun önemli yerlerini, temel sorularını “matematik özet defterine” yazmalıdır.
     
  3. Mantıksal-matematiksel zekâ: Mantık, soyutlamalar, sebep-sonuç ilişkisi, sayılar ilgi alanlarıdır. Güçlü bir muhakemeleri vardır. Birlikte çalışacak öğretmenin bilgi düzeyinin, öğrenciyi doyurabilecek seviyede olması gerekir. Verilen özellik ve teoremlerin ispatları ilgilerini fazlaca çeker. Bir soru üzerinde dakikalarca sıkılmadan uğraşabilirler. Açıkçası bu öğrencilerle ders yapmak çok keyiflidir:))
     
  4. Müziksel zekâ: Müzik ve ritimsel formlarla ilgilidirler. Formül veya özellikleri ritmik tamlamalarla öğrenmeye- öğretmeye çalışmak çok etkili olacaktır. Örneğin; “birim fonksiyon içi dışı bir fonksiyon“, “çift fonksiyon yutar tek fonksiyon kusar” “Dikten dik öklid” gibi ritmik cümleler ve tamlamalar akıllarından çıkmaz.
     
  5. Kinestetik zekâ: Kendi düşünce ve duygularını ifade etmek için vücudun bir bölümünü veya tamamını kullanırlar. Matematiğe yatkın olmasalar da ilgilerini çekmenin yolları bulunabilir. Fonksiyon grafiklerini kollarla canlandırmak bi küçük örnek olarak verilebilir. Öğretmenlerimiz de iletişim kurarken, beden dilini abartılı biçimde ön plana çıkarmalı, konunun önemli bölümlerine gelindiğinde öğrencimizin omzuna ya da koluna hafifçe dokunmalıdır. Bunlar öğrencinin dikkatini toplamasına yetecektir.
     
  6. Doğasal zekâ: Doğayı tanıma, anlama ve canlıların sınıflandırılması konusunda yeteneklidirler. Bu öğrencilerle çalışırken doğaya olan ilgilerinden yararlanılmalıdır. Karbon 14 metodu ile hayvan fosillerinin yaş tayininin nasıl yapıldığından, altın oranın doğadaki örneklerinden, mevsim ve iklimle ilgili olarak coğrafyacı ve meteorologların matematiksel modellemeler yaptıklarından bahsetmek dersimize ilgilerini arttıracaktır.
     
  7. Sosyal zekâ: Çevresindeki kişilerin duygu düşünce ve ihtiyaçlarını kolaylıkla anlayabilir, onlarla iletişimlerini geliştirebilirler. Ders verecek öğretmenimiz, ders öncesinde sohbet etmeli, günlük yaşamdan farklı konulardan bahsetmeli, iletişim geliştirilmeden yoğun ders anlatımına geçmemelidir. Bu öğrencilerimiz arkadaşları ile çalışmalar yürütmekten zevk alırlar.
     
  8. İçsel zekâ: Kendilerini oldukça iyi tanırlar, olumlu-olumsuz özelliklerini, güçlü-zayıf yönlerini iyi bilirler. Hedefler koyarken gerçekçi olunmalıdır. Çalışma planı yapılmadan önce, 1 hafta süre ile günlük faaliyetlerin not edilmesi sağlanmalı, plan buna uygun yapılmalıdır. Bu sayede öğrencinin uyabileceğine inanacağı  bir plana kavuşulmuş olur.

Tüm bireyler, bu bahsettiğimiz zeka türlerinin herbirinden biraz biraz almışlardır. Bu nedenle çalışma planlamalarında tüm yöntemlerden uygun dozda yararlanılmalıdır. Diğer alanlardaki çalışmalarda da benzer yaklaşımların başarıyı arttıracağı kanaatindeyim. Verimli ve keyifli çalışmalar dileklerimle...

Gardner'in çoklu zeka teorisini detaylı olarak linkten inceleyebilirsiniz.

Etiketler

Yazar

Şadi K.

Lisans eğitimimi Ege Üniversitesinde            Yüksek lisansımı Marmara Üniversitesi Uygulamalı Matematik anabilim dalında tamamladım. 19 yıl...

Benzer Yazılar
Matematik Özel Ders Nasıl Olmalı?

Matematik Özel Ders Nasıl Olmalı?

Matematik kimilerine göre çok kolay, kimilerine göre çok ama çok zor bir ders konumundadır.

Tavsiye Etmek Neden Önemlidir ?

Tavsiye Etmek Neden Önemlidir ?

Tavsiye etmek, iyisiyle de kötüsüyle de insanlara fikir vermek, onlara yardımcı olmaktır.

Matematik Özel Ders Neden Gereklidir?

Matematik Özel Ders Neden Gereklidir?

Matematik; ister ilköğretim ister orta öğretim isterse de üniversitede olsun en çok zorlanılan derstir.

Matematik Dersine Nasıl Çalışılır?

Matematik Dersine Nasıl Çalışılır?

Matematik, öğrencilerin en çok zorlandığı derstir. Peki öğrenciler matematik dersine nasıl çalışmalıdır?

Yorumlar (1)
Makaleyi beğendin mi ?
N

Nilgün
Cevap Yaz

Çok enteresan. Neden okullarda buna uygun eğitim verilmiyor? Belkide pek çok vasat öğrenciyi böylelikle doğru eğitimden geçirebilir ve üst seviyelere çıkarabiliriz. Hazırlayan öğretmene teşekkür ederiz. Çok faydalı buldum.