Conditionals (şart cümleleri), İngilizce'de bir koşulun gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkacak sonucu ifade eden yapılardır. "If" (eğer) kelimesiyle başlayan bu cümleler, Type 0'dan Type 3'e kadar dört temel kategoriye ayrılır ve her biri farklı zaman dilimlerinde farklı olasılık derecelerini anlatır. Type 0 genel gerçekleri, Type 1 gelecekte muhtemel durumları, Type 2 şu an veya gelecekte düşük ihtimalli ya da hayali senaryoları, Type 3 ise geçmişte gerçekleşmemiş durumları ve pişmanlıkları ifade eder. Mixed Conditionals ise bu yapıları birleştirerek geçmişteki bir durumun şimdiki etkisini veya tam tersini anlatmamızı sağlar.
Bu rehberde, her bir conditional türünü formülleri, kullanım alanları ve gerçek hayat örnekleriyle detaylı şekilde inceleyeceğiz. Sınavlarda sıkça karşılaşılan Mixed Conditionals konusunu da net bir şekilde açıklayacağız.
Özel Ders Alanı
En İyi İngilizce Öğretmenlerinden Ders Al
5
Temel Conditional Türü
%100
Type 0 Kesinlik Oranı
%0
Type 3 Gerçekleşme İhtimali
"Conditional'ları anlamak, İngilizce'de nüanslı düşünce ve karmaşık fikirler ifade edebilmenin anahtarıdır."
Zero Conditional: Genel Gerçekler ve Bilimsel Olgular
Zero Conditional, her zaman doğru olan genel gerçekleri, bilimsel yasaları ve değişmez kuralları ifade etmek için kullanılır. Bu yapıda koşul gerçekleştiğinde sonuç da kesinlikle gerçekleşir. Herhangi bir belirsizlik veya ihtimal söz konusu değildir.
Formül son derece basittir: Her iki cümlede de Simple Present Tense kullanılır. Bu yapı özellikle fen bilgisi ve doğa kanunlarını açıklarken sıklıkla karşımıza çıkar.
Type 0 Formülü
If + Simple Present, Simple Present
Bilimsel Gerçek
If you heat water to 100°C, it boils.
Suyu 100°C'ye ısıtırsan, kaynar.
Doğa Kanunu
If the sun sets, it gets dark.
Güneş batarsa, hava kararır.
First Conditional: Gerçekçi ve Muhtemel Durumlar
First Conditional, gelecekte gerçekleşme ihtimali yüksek olan durumları ifade eder. Günlük konuşmalarda en sık kullandığımız conditional türüdür. Planlar, vaatler, uyarılar ve tehditler bu yapıyla ifade edilir.
"If" cümlesinde Simple Present, ana cümlede ise "will + V1" yapısı kullanılır. İstanbul İngilizce özel ders alan öğrencilerin en çok pratik yaptığı yapılardan biridir.
Type 1 Formülü
If + Simple Present, will + V1
Vaat
If you study hard, you will pass the exam.
Çok çalışırsan, sınavı geçersin.
Uyarı
If you don't hurry, you will miss the bus.
Acele etmezsen, otobüsü kaçırırsın.
Alternatif Yapılar
Type 1'de "will" yerine can, may, might, should, must gibi modal yardımcı fiiller de kullanılabilir. Örneğin: "If it rains, we can stay home." veya "If you feel sick, you should see a doctor."
Second Conditional: Hayali ve Düşük İhtimalli Durumlar
Second Conditional, şu an veya gelecekte gerçekleşme ihtimali düşük olan ya da tamamen hayali durumları ifade eder. Hayal kurarken, tavsiye verirken veya "keşke" anlamı taşıyan cümleler kurarken bu yapıyı kullanırız.
"If" cümlesinde Simple Past, ana cümlede "would + V1" kullanılır. Dikkat edilmesi gereken önemli nokta: "be" fiili için tüm öznelerle "were" kullanılır. "If I were you..." ifadesi bunun en bilinen örneğidir.
Type 2 Formülü
If + Simple Past, would + V1
Hayal
If I won the lottery, I would travel the world.
Piyango kazansam, dünyayı gezerim.
Tavsiye
If I were you, I would accept the job offer.
Senin yerinde olsam, iş teklifini kabul ederdim.
Type 1 - Muhtemel
If it rains tomorrow, I will take an umbrella.
Yarın yağmur yağması gerçekçi bir ihtimal. Hava durumu raporlarına göre olabilir.
Type 2 - Hayali
If it rained gold, I would collect it.
Altın yağması imkansız bir durum. Tamamen hayali bir senaryo.
Third Conditional: Geçmişte Gerçekleşmemiş Durumlar
Third Conditional, geçmişte gerçekleşmemiş durumları ve bunların olası sonuçlarını ifade eder. Pişmanlık, eleştiri veya geçmişe dönük varsayımlar için kullanılır. Bu yapıda artık bir şeyi değiştirme şansı yoktur çünkü olay çoktan geçmişte kalmıştır.
"If" cümlesinde Past Perfect (had + V3), ana cümlede "would have + V3" kullanılır. Bu yapı YDS ve TOEFL gibi sınavlarda sıkça test edilir.
Type 3 Formülü
If + Past Perfect, would have + V3
Pişmanlık
If I had studied harder, I would have passed.
Daha çok çalışsaydım, geçerdim.
Varsayım
If she had taken the train, she wouldn't have been late.
Trene binseydi, geç kalmazdı.
Mixed Conditionals: Zaman Dilimlerini Birleştiren Yapılar
Mixed Conditionals, farklı zaman dilimlerini birleştiren ileri düzey yapılardır. Geçmişteki bir durumun şimdiki etkisini veya şimdiki bir durumun geçmişteki sonucunu ifade etmek için kullanılır. IELTS sınavında özellikle Writing ve Speaking bölümlerinde bu yapıyı doğru kullanmak yüksek puan getirir.
İki temel Mixed Conditional türü vardır: Geçmiş koşul + Şimdiki sonuç ve Şimdiki koşul + Geçmiş sonuç. Antalya İngilizce özel dersi ile bu karmaşık yapıları birebir pratik yaparak öğrenebilirsiniz.
Geçmiş Koşul → Şimdiki Sonuç
If + Past Perfect, would + V1
If I had taken that job, I would be rich now.
O işi alsaydım, şimdi zengin olurdum. (Geçmişte almadım → Şimdi zengin değilim)
Şimdiki Koşul → Geçmiş Sonuç
If + Simple Past, would have + V3
If I were taller, I would have played basketball.
Daha uzun olsaydım, basketbol oynardım. (Şimdi kısayım → Geçmişte oynamadım)
Tüm Conditional Türleri: Özet Tablo
Dört temel conditional yapısının karşılaştırmalı özeti
| Tür | If Clause | Main Clause | Kullanım |
|---|---|---|---|
| Type 0 | Simple Present | Simple Present | Genel gerçekler |
| Type 1 | Simple Present | will + V1 | Muhtemel durumlar |
| Type 2 | Simple Past | would + V1 | Hayali durumlar |
| Type 3 | Past Perfect | would have + V3 | Geçmiş pişmanlıklar |
Sık Yapılan Hatalar ve Doğruları
Yanlış Kullanımlar
- If I
will study, I will pass. - If I
wasyou, I would go. - If I
would haveknown, I would have come.
Doğru Kullanımlar
- If I study, I will pass.
- If I were you, I would go.
- If I had known, I would have come.
Kritik Kural
"If" cümlesinde asla "will" veya "would" kullanılmaz. Bu İngilizce'nin en temel kurallarından biridir. "If I will go" veya "If I would go" gibi yapılar dilbilgisi açısından yanlıştır.
"If" Yerine Kullanılabilecek Alternatifler
Conditional cümlelerinde "if" yerine anlam nüansı yaratan farklı bağlaçlar da kullanılabilir. Bu yapılar özellikle online İngilizce derslerinde ileri seviye konuları arasında yer alır.
Unless (= If not)
Unless you hurry, you will miss the train.
Acele etmezsen, treni kaçırırsın.
Provided (that)
I will help you provided that you ask nicely.
Nazikçe istersen, sana yardım ederim.
As long as
You can stay as long as you keep quiet.
Sessiz kaldığın sürece kalabilirsin.
In case
Take an umbrella in case it rains.
Yağmur yağarsa diye şemsiye al.
İleri Seviye: Inverted Conditionals
Resmi yazı dilinde "if" kelimesi atılarak devrik yapılar kullanılabilir:
Type 2: Were I rich, I would travel. (= If I were rich...)
Type 3: Had I known, I would have called. (= If I had known...)
Sonuç: Conditional Yapılarında Ustalaşmak
Conditional yapıları, İngilizce'de düşüncelerinizi nüanslı ve doğru bir şekilde ifade etmenin temel taşlarından biridir. Type 0'dan Mixed Conditionals'a kadar her yapının kendine özgü kullanım alanı ve zaman referansı vardır.
Bu yapıları öğrenmenin en etkili yolu bol pratik yapmaktır. Günlük konuşmalarınızda Type 1 ve Type 2'yi, yazılı ifadelerinizde ise Type 3 ve Mixed yapıları bilinçli olarak kullanmaya çalışın. İngilizce özel ders ile bu konuları derinlemesine çalışarak sınav performansınızı artırabilirsiniz.
Hatırlatma
Type 0: Kesin gerçekler (Su 100°C'de kaynar)
Type 1: Muhtemel gelecek (Yarın yağmur yağarsa...)
Type 2: Hayali şimdi/gelecek (Zengin olsam...)
Type 3: Geçmiş pişmanlık (Çalışsaydım...)
Mixed: Zaman dilimleri arası bağlantı
Pratik Yapmanın Zamanı Geldi
Conditional yapılarını günlük hayatta kullanmaya başlayın. Her gün en az bir conditional cümle kurmayı hedefleyin ve kısa sürede bu yapıların doğal bir parçanız olduğunu göreceksiniz.
Görüşlerinizi Bizimle Paylaşın (0)