İngilizce öğrenirken karşılaştığınız en büyük kafa karışıklıklarından biri, aynı kelimenin farklı yazılış biçimleri olabilir. "Colour" mu "color" mu? "Centre" mi "center" mi? Bu farklılıklar tamamen tesadüfi değil - arkalarında yüzyıllık tarihsel süreçler ve kültürel etkiler yatıyor.
Özel Ders Alanı
En İyi İngilizce Öğretmenlerinden Ders Al
Bu kapsamlı rehberle, İngiliz İngilizcesi (British English) ile Amerikan İngilizcesi (American English) arasındaki yazım farklarını sistematik olarak öğrenecek, hangi durumda hangisini kullanmanız gerektiğini keşfedecek ve bu bilgiyi günlük İngilizce pratiğinizde uygulayacaksınız.
İngilizce Öğrenmek İçin En İyi Kitaplar
"Bir dilin iki farklı yazım şekli yoktur - iki farklı kültürün aynı dili farklı şekillerde geliştirmesi vardır."
— Dilbilim Uzmanları
Tarihsel Arka Plan: Neden İki Farklı Sistem Var?
Bu farklılıkların anlaşılması için tarihe kısa bir yolculuk yapmamız gerekiyor:
🇬🇧 İngiliz İngilizcesi
- 1066 Norman İstilası: Fransızca etkisi
- Ortaçağ: Latin ve Fransızca kelime alımları
- Shakespeare Dönemi: Yazım standartlaşması
- Sömürgecilik: Dünya çapında yayılım
🇺🇸 Amerikan İngilizcesi
- 1776 Bağımsızlık: Kültürel ayrışma başlangıcı
- Noah Webster (1828): İlk Amerikan sözlüğü
- Sadeleştirme hareketi: Yazımı basitleştirme
- 20. yüzyıl: Küresel Amerikan etkisi
8 Temel Yazım Farkı Kategorisi
🎭 1. -our vs -or Endings
Kural: İngilizce'de Fransızca kökenli kelimeler -our ile, Amerikancada -or ile yazılır.
🇬🇧 British
- colour
- favour
- honour
- labour
- neighbour
- rumour
- splendour
- vigour
🇺🇸 American
- color
- favor
- honor
- labor
- neighbor
- rumor
- splendor
- vigor
🏛️ 2. -re vs -er Endings
Kural: Fransızca kökenli kelimeler İngilizcede -re, Amerikancada -er ile biter.
🇬🇧 British
- centre
- theatre
- fibre
- metre
- litre
- manoeuvre
- calibre
- sombre
🇺🇸 American
- center
- theater
- fiber
- meter
- liter
- maneuver
- caliber
- somber
⚙️ 3. -ise vs -ize Endings
Kural: İngilizce geleneksel olarak -ise tercih ederken, Amerikanlar -ize kullanır.
🇬🇧 British
- organise
- realise
- recognise
- civilise
- maximise
- analyse
- criticise
- specialise
🇺🇸 American
- organize
- realize
- recognize
- civilize
- maximize
- analyze
- criticize
- specialize
✂️ 4. Double vs Single L
Kural: İngilizce çift L tercih ederken, Amerikanlar genelde tek L kullanır.
🇬🇧 British
- travelling
- cancelled
- marvellous
- jewellery
- woollen
- modelling
- signalling
- counsellor
🇺🇸 American
- traveling
- canceled
- marvelous
- jewelry
- woolen
- modeling
- signaling
- counselor
⏰ 5. Past Tense Forms
Kural: Bazı fiillerin geçmiş zaman halleri farklı yazılır.
🇬🇧 British (-t)
- burnt
- learnt
- dreamt
- spellt
- spillt
- dwellt
- leant
- smellt
🇺🇸 American (-ed)
- burned
- learned
- dreamed
- spelled
- spilled
- dwelled
- leaned
- smelled
📚 6. -ogue vs -og Endings
Kural: Yunanca kökenli kelimeler Amerikancada sadeleştirilir.
🇬🇧 British
- catalogue
- dialogue
- analogue
- monologue
- prologue
- epilogue
🇺🇸 American
- catalog
- dialog
- analog
- monolog
- prolog
- epilog
🎨 7. Miscellaneous Differences
🇬🇧 British
- grey
- cheque
- plough
- doughnut
- tyre
- kerb
- draught
- licence (noun)
🇺🇸 American
- gray
- check
- plow
- donut
- tire
- curb
- draft
- license
🔧 8. -ence vs -ense
🇬🇧 British
- defence
- offence
- pretence
- licence (n.)
🇺🇸 American
- defense
- offense
- pretense
- license
Hangi Varyantı Seçmelisiniz?
🎯 Karar Verme Kriterleri
🎓 Eğitim Sistemi
- İngiltere, Kanada, Avustralya: British English
- ABD: American English
- Uluslararası sınavlar: Genelde her ikisi de kabul
- Türkiye: Çoğunlukla American English
💼 İş Dünyası
- Multinational şirketler: American English baskın
- İngiliz şirketleri: British English
- Akademik yazım: Ülkeye göre değişir
- Teknoloji sektörü: American English yaygın
📱 Teknoloji
- Yazılım: American English baskın
- Microsoft Word: Her ikisi için de ayar var
- Google: Konum bazında otomatik algılama
- Tarayıcılar: Dil tercihlerinizi saklayabilir
Tutarlılık İçin 7 Pratik İpucu
📝 Tutarlı Yazım Stratejileri
1️⃣ Bir Standard Seçin ve Bağlı Kalın
Aynı metin içinde iki farklı sistem karıştırmayın. Örneğin "color" ve "centre" bir arada kullanmayın.
2️⃣ Yazılım Ayarlarınızı Kontrol Edin
Word, Google Docs gibi programlarınızın dil ayarını US English veya UK English olarak net şekilde belirleyin.
3️⃣ Sözlük Tercihinizi Yapın
Oxford (British) veya Merriam-Webster (American) gibi tek bir sözlük referansını tutarlı kullanın.
4️⃣ Hedef Kitlenizi Düşünün
Amerikan okuyucular için yazıyorsanız American English, İngiliz okuyucular için British English tercih edin.
5️⃣ Kurumsal Stil Rehberini İzleyin
Çalıştığınız kurumun resmi yazım tercihi varsa, kişisel tercihinizden ziyade onu kullanın.
6️⃣ Proofreading Yaparken Dikkat Edin
Metin kontrolü yaparken sadece gramer değil, yazım tutarlılığını da kontrol edin.
7️⃣ Okuma Alışkanlığınızı Şekillendirin
Seçtiğiniz varyantla yazılmış kitap, makale ve haberleri düzenli okuyarak o sisteme alışın.
Hızlı Referans: En Yaygın 50 Kelime
📋 Yaygın Yazım Farklılıkları Tablosu
Kendinizi Test Edin!
🧩 Mini Quiz: Hangi Yazım Doğru?
Aşağıdaki cümlelerde hangi kelimeler yanlış yazılmış?
- The theater was showing a film about the labour movement.
- I need to organise my jewellery collection in the center of the room.
- The colour of the tire looked grey in the dim light.
- We travelled to the theatre to watch the dialogue between the characters.
Cevap: Her cümlede British ve American English karışık kullanılmış! Tutarlılık için tek bir sistem seçilmeli.
🎯 Consistency is Key!
Unutmayın, hangi varyantı seçerseniz seçin, tutarlılık her şeyden önemlidir. İyi bir İngilizce, her zaman tutarlı yazılan İngilizce demektir. Choose your variant and stick to it!
Görüşlerinizi Bizimle Paylaşın (0)