IB Diploma Programı (International Baccalaureate Diploma Programme), 16–19 yaş arası öğrencilere yönelik, iki yıl süren ve dünyada 150'den fazla ülkedeki üniversite tarafından tanınan bir uluslararası müfredattır. Türkiye'de IB yetkili okul sayısı IBO'nun resmi verilerine göre 2024 itibarıyla 60'ın üzerindedir; bu okulların büyük çoğunluğu İstanbul, Ankara ve İzmir'de yoğunlaşmaktadır. Puan sistemi 1–7 arasında değerlendirilir ve toplam 45 puan üzerinden en az 24 puan IB Diploması almak için gereklidir.
IB Diploma, yalnızca uluslararası üniversite başvurularında değil Türkiye'deki bazı devlet üniversitelerinin özel koşullu kabul süreçlerinde de etkili olmaktadır. Bu yazı; programın yapısını, ders gruplarını, değerlendirme sistemini ve Türkiye'deki IB okullarına ilişkin doğrulanmış bilgileri derlemektedir.
Özel Ders Alanı
En İyi IB & AP Öğretmenlerinden Ders Al
45
Maksimum IB Diploma Puanı
6
Ders Grubu Sayısı
24
Diploma İçin Minimum Puan
IB Diploma Programının Temel Bileşenleri
IB Diploma Programı iki temel bileşenden oluşur: altı ders grubu ve üç temel zorunluluk (Core Requirements). Bu yapı, öğrencinin hem derinlemesine hem de geniş kapsamlı bir eğitim almasını sağlayacak biçimde tasarlanmıştır.
Öğrenci, altı dersin en az üçünü — en fazla dördünü Yüksek Seviye (Higher Level, HL), geri kalanları ise Standart Seviye (Standard Level, SL) olarak alır. HL dersler SL'e göre çok daha kapsamlıdır; haftada ortalama 4–5 saat HL, 3–4 saat SL ders yükü öngörülmektedir.
Grup 1
Studies in Language & Literature
Ana dil edebiyatı ve dil analizi. Türkçe, İngilizce veya başka bir dilde alınabilir.
Grup 2
Language Acquisition
Yabancı dil öğrenimi — İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Almanca vb. B veya Ab Initio seviyelerinde.
Grup 3
Individuals & Societies
Tarih, Coğrafya, Ekonomi, Psikoloji, İşletme, Felsefe vb. sosyal bilimler.
Grup 4
Sciences
Biyoloji, Kimya, Fizik, Çevre Bilimleri, Bilgisayar Bilimleri, Spor Bilimleri.
Grup 5
Mathematics
Mathematics: Analysis and Approaches (AA) veya Applications and Interpretation (AI) — HL veya SL seçimi.
Grup 6
Arts (veya ek Grup 2–5 dersi)
Görsel Sanatlar, Müzik, Tiyatro, Film veya alternatif olarak başka gruptan ek ders.
Üç Temel Zorunluluk: TOK, EE ve CAS
Core Requirements, altı ders grubunun dışında kalan ve tüm IB öğrencilerinin tamamlaması gereken üç bileşendir. Bu bileşenler diploma puanına doğrudan katkı sağlar — TOK ve EE birlikte en fazla 3 bonus puan kazandırır; CAS ise diploma için zorunlu koşuldur ancak puana yansımaz.
TOK — Theory of Knowledge
Bilgi Teorisi
"Bir şeyi nasıl biliriz?" sorusunu merkeze alan felsefe dersi. Öğrenci bir TOK sergi (exhibition) ve bir deneme (essay) hazırlar. TOK+EE kombinasyonundan en fazla 3 bonus puan kazanılır.
EE — Extended Essay
Uzun Araştırma Ödevi
Öğrencinin seçtiği bir konuda bağımsız olarak hazırladığı 4.000 kelimelik akademik araştırma ödevi. Akademik yazım ve kaynak gösterme becerilerini geliştirir.
CAS — Creativity, Activity, Service
Yaratıcılık, Etkinlik, Hizmet
Sanat, spor ve topluma hizmet alanlarında yürütülen deneyimsel aktiviteler. Belirli saat ve öğrenme kazanımı şartları vardır; doldurulmadan diploma alınamaz.
IB Puan Sistemi Nasıl İşler?
Her ders 1–7 puan üzerinden değerlendirilir. Altı dersin toplamı maksimum 42 puan, TOK+EE bonus puanları ise maksimum 3 puan olmak üzere toplam 45 puan elde edilebilir.
Değerlendirme hem iç (Internal Assessment, IA) hem de dış (External Assessment) bileşenlerden oluşur. IA; deney raporları, sözlü sınavlar ve araştırma ödevlerini kapsar; dış değerlendirme ise yılsonunda IBO tarafından düzenlenen yazılı sınavlardır.
| Puan | Düzey | Not |
|---|---|---|
| 7 | Excellent | En yüksek performans — Türkiye için 95+ denk kabul edilir |
| 6 | Very Good | Üst düzey yetkinlik |
| 5 | Good | Çoğu üniversite için yeterli kabul eşiği |
| 4 | Satisfactory | Orta düzey — diploma için yeterli |
| 3 | Mediocre | Sınırda — bazı koşullar yerine getirilirse diploma mümkün |
| 1–2 | Poor / Very Poor | Diploma koşullarını tehlikeye atar |
Diploma İçin Ek Koşullar (IBO'ya göre)
Toplam 24+ puan almanın yanı sıra: hiçbir dersten 1 alınmaması, HL derslerden en az 12 puan (toplamda), SL derslerden en az 9 puan ve CAS zorunluluklarının tamamlanmış olması gerekmektedir. TOK veya EE'den E notu alanlar diploma alamaz.
Türkiye'de IB Diploma Okulları
IBO'nun resmi okul dizinine (IBO Find a School) göre Türkiye'de DP (Diploma Programme) yetkili 60'tan fazla okul bulunmaktadır. Güncel ve tam listeye IBO'nun resmi web sitesi üzerinden ulaşmak mümkündür — burada yayımlanan liste değişkendir ve yeni yetkili okullar eklendikçe güncellenmektedir.
Okulların büyük çoğunluğu özel Türk ve uluslararası kuruluşlara aittir; devlet okulları arasında IB Diploma Programı sunan sayısı oldukça sınırlıdır. İstanbul'da Kadıköy, Beşiktaş ve Şişli çevresinde; Ankara'da Çankaya'da; İzmir'de ise Bornova ve Konak ilçelerinde IB okulları yoğunlaşmaktadır.
İstanbul
En fazla IB okul yoğunluğu. Özel Türk ve uluslararası okullar.
Ankara
Büyükelçilik bölgeleriyle bağlantılı uluslararası okullar dahil.
İzmir
Uluslararası topluluk yoğunluğuyla birlikte birden fazla IB okul.
Diğer
Bursa, Antalya ve Kocaeli'nde de IB yetkili okullar mevcuttur.
IB Diploma ile Üniversite Başvurusu
IB Diploma, dünyanın önde gelen üniversiteleri tarafından doğrudan kabul edilmektedir. Oxford, Cambridge, MIT, Harvard gibi kurumlar IB için açık kabul politikaları yayımlar ve HL derslerden yüksek puan alanlara çeşitli avantajlar tanır.
Türkiye'de ise YÖK, IB Diploma'yı tanımakta; ÖSYM IB puanlarını üniversiteye giriş sürecinde belirli bir dönüşüm tablosuyla değerlendirmektedir. Bu dönüşümün güncel detayları için ÖSYM ve YÖK'ün resmi açıklamaları esas alınmalıdır — bilgi değişkendir.
SAT gibi uluslararası sınavlarla IB kombinasyonu, özellikle ABD'deki üniversitelere başvuruda güçlü bir profil oluşturur. IB-SAT kombinasyonunu değerlendirmek için SAT sınavı soru tipleri yazımız başvurunuzu daha stratejik planlamanıza yardımcı olacaktır.
IB Öğrencileri Hangi Derslerde Özel Destek Almalı?
IB müfredatının yoğunluğu göz önüne alındığında, özellikle HL alınan derslerde bireysel destek alma yaygın bir stratejidir. En fazla özel ders talep gören dersler sırasıyla Matematik HL/AA, Fizik HL, Kimya HL ve Ekonomi HL'dir.
IB Matematik AA HL, hem içerik hem de IA (matematik araştırması) gerekliliği açısından ciddi bir yük oluşturabilir. Matematik özel dersi ile IA sürecinde rehberlik almak hem puanı hem de akademik yazım kalitesini doğrudan etkiler. Online çalışmayı tercih edenler için online matematik dersi seçenekleri de mevcuttur. IB Fizik veya Kimya HL için fizik özel dersi ya da kimya özel dersi desteği IA raporları ve Paper 3 hazırlığında kritik bir fark yaratıyor. Ayrıca IB programı nedir yazımız programın genel çerçevesini daha kısa bir formatta özetliyor.
IB Diploma Hazırlığı
IB Derslerinizde Uzman Destek Alın
Matematik AA, Fizik, Kimya veya Ekonomi — hangi ders olursa olsun IB müfredatına hâkim öğretmenlerimizle çalışmak puanınızı doğrudan etkiler.
IB Özel Ders Bul
Görüşlerinizi Bizimle Paylaşın (0)