HMGS, açık adıyla Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı, kapsama giren hukuk fakültesi mezunlarının avukatlık ve noterlik stajına başlayabilmesi ile hâkim ve savcı yardımcılığı sınav sürecine ilerleyebilmesi açısından önem taşıyan merkezi yeterlilik sınavıdır. Sınav ÖSYM tarafından uygulanır; başarılı sayılmak için 100 üzerinden en az 70 puan gerekir. Güncel mevzuat çerçevesinde sınav çoktan seçmeli ve en az 120 soruluk bir yapıdadır. Ancak HMGS her hukuk mezununu otomatik olarak kapsamaz; özellikle hukuk fakültesine kayıt tarihi ve geçiş hükümleri belirleyicidir.
Özel Ders Alanı
En İyi Hukuk Öğretmenlerinden Ders Al
HMGS'yi yalnızca "hukuk mezunlarının girdiği yeni bir sınav" olarak görmek eksik kalır. Bu sınavın asıl işlevi, hukuk fakültesinde öğrenilen temel alan bilgisinin belirli hukuk mesleklerine geçişten önce ortak bir yeterlilik eşiğinde ölçülmesidir.
Bu rehberde kimlerin HMGS'ye tabi olduğunu, 24 Ekim 2019 tarihinin neden önemli olduğunu, hangi hukuk alanlarından soru gelebileceğini, 70 puanın ne anlama geldiğini, HMGS ile hâkimlik ve İYÖS arasındaki farkı ve sınava hazırlanırken nasıl bir yol izlenebileceğini tek akışta ele alıyoruz.
70
Başarı için gereken asgari puan
120+
Mevzuattaki asgari soru sayısı
24 Ekim
2019
Geçiş hükümlerinde kritik tarih
ÖSYM
Sınavı uygulayan kurum
En önemli ayrım
HMGS bir hukuk fakültesi mezuniyet sınavı değildir. Üniversiteden mezun olmanızı sağlamaz ve size doğrudan avukatlık, noterlik ya da hâkimlik unvanı vermez. Mesleğe geçiş zincirindeki ayrı bir yeterlilik basamağıdır.
HMGS Neden Getirildi, Tam Olarak Neyi Ölçüyor?
Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı, 7188 sayılı Kanun ile oluşturulan mesleğe giriş sisteminin bir parçasıdır. Mantık, hukuk fakültesi diplomasıyla belirli hukuk mesleklerine geçiş arasına ortak bir bilgi yeterliliği eşiği koymaktır.
Bu nedenle HMGS'nin konusu yalnızca birkaç temel hukuk dersi değildir. Öğrencinin anayasa hukukundan medeni hukuka, ceza hukukundan ticaret hukukuna kadar fakülte boyunca karşılaştığı ana hukuk alanlarını birlikte okuyabilmesi beklenir.
Sınavın amacı bir adayın iyi avukat, iyi hâkim veya iyi noter olup olmayacağını tek başına ölçmek değildir. Mesleki deneyim, muhakeme, yazılı-sözlü ifade ve uygulama becerisi sonraki aşamalarda gelişir; HMGS esas olarak mesleğe geçiş öncesindeki teorik hukuk altyapısını sınar.
HMGS'ye Kimler Girmek Zorunda?
Bu sorunun cevabında mezuniyet yılına bakmak tek başına yeterli değildir. Genel geçiş kuralında kritik tarih 24 Ekim 2019'dur; hukuk fakültesine bu tarihten önce kayıt yaptıranlarla daha sonra kayıt yaptıranlar açısından farklı hükümler söz konusu olabilir.
Bu yüzden "2025'te mezun oldum, kesin HMGS'ye girmeliyim" veya "eski mezunum, kesin muafım" şeklinde yalnızca diploma tarihine bakılarak karar verilmemelidir. Fakülteye ilk kayıt tarihi, yatay geçiş veya yabancı hukuk fakültesi mezuniyeti gibi özel durumlar ayrıca değerlendirilmelidir.
Genel geçiş mantığı
24 Ekim 2019'dan Önce Kayıt
Geçiş hükümleri nedeniyle bu gruptaki öğrenciler açısından HMGS zorunluluğu farklı değerlendirilir. Kesin durum, kişinin kayıt ve mezuniyet statüsüyle birlikte güncel mevzuattan kontrol edilmelidir.
Genel geçiş mantığı
24 Ekim 2019'dan Sonra Kayıt
Kapsama giren hukuk mezunları için HMGS, ilgili hukuk mesleklerine geçişte aranabilen temel şartlardan biridir. Mesleğe göre sonuçları aşağıdaki bölümde ayrılıyor.
Özel durum
Yatay Geçiş ve Yurt Dışı Mezuniyeti
Kayıt tarihi, denklik ve mezuniyet statüsünün birlikte değerlendirilmesi gerekebilir. Bu grupta genel internet özetleri yerine ÖSYM kılavuzu ve yürürlükteki mevzuat esas alınmalıdır.
Kendinizi nasıl kontrol edebilirsiniz?
Önce hukuk fakültesine ilk kayıt tarihinizi belirleyin. Ardından hedeflediğiniz mesleği netleştirin ve sınava başvuracağınız dönemin ÖSYM HMGS kılavuzundaki "başvuru koşulları" ile "geçiş hükümleri" bölümlerini birlikte okuyun. Özel durumunuz varsa yalnızca genel bir blog yazısına dayanarak mesleki işlem yapmayın.
HMGS'yi Geçince Ne Olur?
HMGS'yi geçmek tek başına herhangi bir hukuk mesleğine atanmak anlamına gelmez. Sınavın etkisi, seçtiğiniz kariyer yolunda bir sonraki hukuki aşamaya geçebilmenizdir.
Bu ayrımı bilmek önemli; çünkü "HMGS'yi geçtim, avukat oldum" ile "HMGS'yi geçtim, avukatlık stajına başlama şartlarından birini yerine getirdim" aynı cümle değildir.
Avukatlık
Staj Öncesindeki Yeterlilik
Kapsama giren adaylar açısından HMGS başarısı, avukatlık stajına geçişte aranabilecek temel şartlardan biridir. Stajın kendisi ve ruhsat süreci ayrıca yürütülür.
Noterlik
Noterlik Stajı Sürecine Etki
HMGS kapsamındaki adaylar için noterlik stajına ilişkin mesleğe giriş şartları içinde sınav başarısı önem taşır. Diğer noterlik koşulları ayrıca yerine getirilir.
Hâkimlik ve Savcılık
Asıl Meslek Sınavının Yerine Geçmez
HMGS, hâkim ve savcı yardımcılığı sınavının kendisi değildir. Kapsama giren hukuk mezunları bakımından o sürece başvurabilmek için gereken aşamalardan biri olarak düşünülmelidir.
Hâkimlik ve savcılık tarafındaki sonraki aşamaları ayrıca görmek isteyenler, sitedeki hâkim ve savcı nasıl olunur rehberini okuyarak HMGS sonrasındaki kariyer zincirini tamamlayabilir.
HMGS'de Hangi Dersler Var?
HMGS konu dağılımı, hukuk fakültesinin çekirdek derslerini geniş bir çerçevede kapsar. Burada önemli olan yalnızca ders isimlerini ezberlemek değil, hangi alanların birlikte çalışılması gerektiğini görmektir.
Dönemsel soru ağırlıkları değişebileceği için sabit yüzde tablosu ezberlemek yerine, sınava gireceğiniz yılın ÖSYM kılavuzundaki güncel dağılımı esas almak daha güvenlidir.
Kamu Hukuku
Devlet, İdare ve Vergi
Anayasa hukuku, idare hukuku, idari yargılama hukuku, vergi hukuku, vergi usul hukuku, genel kamu hukuku ve devletler genel hukuku bu grupta düşünülebilir.
Özel Hukuk
Kişilerden Ticari İlişkilere
Medeni hukuk, borçlar hukuku, ticaret hukuku, medeni usul hukuku, icra ve iflas hukuku ile milletlerarası özel hukuk sınav hazırlığının önemli bölümünü oluşturur.
Ceza ve Meslek Hukuku
Suç, Yargılama ve Mesleki Çerçeve
Ceza hukuku, ceza muhakemesi hukuku ve avukatlık hukuku; maddi hukuk bilgisinin mesleki uygulama çerçevesiyle birleştiği alanlardır.
Tamamlayıcı Alanlar
İş, Sosyal Güvenlik ve Hukuk Düşüncesi
İş hukuku, sosyal güvenlik hukuku, hukuk felsefesi ve sosyolojisi ile Türk hukuk tarihi de sınav kapsamı içinde değerlendirilmesi gereken alanlar arasındadır.
Çalışma açısından kritik sonuç
HMGS yalnızca kanun maddesi ezberleyerek hazırlanılabilecek dar bir sınav değildir. Kavramlar, kurumlar, süreler, şartlar ve birbirine benzeyen hukuki yollar birlikte öğrenilmelidir. Özellikle usul derslerinde "hangi durumda hangi yol kullanılır?" sorusunu cevaplayabilmek kuru ezberden daha değerlidir.
HMGS'de 70 Puan Ne Anlama Geliyor?
Mevzuatın temel başarı eşiği 100 üzerinden 70 puandır. Buradaki en sık hata, bunu doğrudan "soruların yüzde 70'ini doğru yapmak" şeklinde okumaktır.
ÖSYM sınavlarında puanın nasıl hesaplanacağı; doğru ve yanlış cevapların işlenişi, ham puanın dönüştürülmesi ve varsa özel değerlendirme hükümleri ilgili yılın kılavuzunda açıklanır. Bu nedenle hedefinizi yalnızca "84 doğru yeter" gibi sabit bir doğru sayısına bağlamak güvenli değildir.
Hazırlıkta asıl hedef, barajın birkaç puan üstüne çıkmak değil, konu dağılımındaki dalgalanmalara dayanabilecek kadar geniş bir doğruluk alanı oluşturmaktır.
70 puan = mesleğe atanma değildir
Başarı belgesi, mesleğe geçişte gerekli bir şartı karşılar. Staj, ayrı sınav, mülakat veya diğer mesleki süreçler ortadan kalkmaz.
70 puan = her zaman 70 doğru değildir
Soru sayısı ile nihai puan aynı kavram değildir. Puanlama yöntemini sınava gireceğiniz dönemin ÖSYM kılavuzundan kontrol edin.
Baraj değil, güvenli alan hedefleyin
Denemelerde sürekli sınırda kalan bir çalışma düzeni, gerçek sınavdaki konu ve dikkat değişkenlerine karşı kırılgandır.
HMGS Başvurusu Nasıl Yapılır?
HMGS'nin sınav takvimi, başvuru günleri, sınav ücreti, sınav merkezleri ve başvuruya ilişkin teknik ayrıntılar ÖSYM tarafından ilgili dönem için yayımlanan kılavuz ve duyurularda açıklanır.
Bu bilgiler dönemsel olduğu için eski bir sınavın tarihini veya ücretini yeni sınav için kullanmak hatalıdır. Özellikle sosyal medyada paylaşılan önceki dönem ekran görüntülerine değil, doğrudan ÖSYM'nin güncel duyurusuna bakılmalıdır.
Güncel ÖSYM kılavuzunu açın
Önce başvuru koşullarını okuyun. Kendi eğitim durumunuzun kapsama girip girmediğini burada kontrol edin.
AİS bilgilerinizin güncelliğini kontrol edin
Kimlik, fotoğraf ve eğitim bilgilerinizde sorun varsa başvuru son gününü beklemeden gerekli düzeltme yolunu öğrenin.
Başvuru ve ödeme durumunu ayrı ayrı kontrol edin
Sistemde form doldurmuş olmak her zaman başvurunun tamamlandığı anlamına gelmez. Kılavuzdaki ücret ve başvurunun tamamlanma şartını birlikte kontrol edin.
Sınava giriş belgesini sonradan tekrar kontrol edin
Sınav binası, salon, saat ve kimlik kuralları giriş belgesi yayımlandığında yeniden okunmalıdır.
HMGS, Hâkimlik Sınavı ve İYÖS Aynı Şey mi?
Hayır. Üç sınav birbirine yakın kariyer aşamalarında konuşulduğu için isimleri sık karıştırılıyor, fakat amaçları ve aday grupları aynı değil.
HMGS
Mesleğe Giriş Yeterliliği
Kapsama giren hukuk mezunlarının temel hukuk bilgisini ölçer ve belirli hukuk mesleklerine geçişte yeterlilik şartı oluşturur.
Hâkim-Savcı Yardımcılığı
Ayrı Bir Seçme Süreci
HMGS'nin yerine geçen bir sınav değildir. Hâkimlik ve savcılık kariyerine girmek isteyen adayların tabi olduğu sonraki ve ayrı süreçtir.
İYÖS
İdari Yargıya Özgü Ön Sınav
İdari yargı hâkim yardımcılığına ilişkin farklı eğitim geçmişlerinden gelen adaylar bakımından düzenlenen ayrı bir ön sınavdır. Kimlerin girebileceği ayrıca düzenlenmiştir.
İdari yargı yolunu düşünenlerin sınav kapsamını ayrıca değerlendirmesi gerekir. Bu ayrımı daha ayrıntılı görmek için İYÖS nedir, kimler girer rehberi HMGS ile karıştırılan noktaları tamamlar.
HMGS'ye Nasıl Çalışılır?
HMGS'nin en zor tarafı derslerin tek tek aşırı derin olması değil, çok sayıda hukuk alanını aynı anda hazır tutma zorunluluğudur. Bir aday medeni hukuku çok iyi bilip idare, ceza muhakemesi veya icra-iflas tarafını tamamen boş bıraktığında sınav dengesi hızla bozulabilir.
Bu nedenle hazırlık, "bir dersi bitir, aylar sonra diğerine geç" biçiminde değil; öğrenme, tekrar ve karma soru çözümünün birlikte ilerlediği döngüsel bir sistemle yürütülmelidir.
Aşama 1
Konu Haritasını Çıkarın
Kılavuzdaki bütün hukuk alanlarını tek sayfada görün. Güçlü, orta ve zayıf olduğunuz dersleri ayırın; planı yalnızca sevdiğiniz dersler üzerinden kurmayın.
Aşama 2
Norm ile Kavramı Birlikte Çalışın
Kanun maddesini yalnız bırakmayın. Maddede geçen kurumun şartlarını, sonucunu, istisnasını ve benzer kurumlardan farkını birlikte not alın.
Aşama 3
Karşılaştırma Tabloları Kurun
Hak düşürücü süre-zamanaşımı, görev-yetki, iptal-tam yargı, kesin hükümsüzlük-iptal edilebilirlik gibi karıştırılan çiftleri yan yana çalışmak hatayı azaltır.
Aşama 4
Karma Denemeye Erken Geçin
Bütün konuların bitmesini beklemek yerine öğrendiğiniz alanları karıştıran mini denemeler çözün. Sınav, zihnin hızlı biçimde bir hukuk dalından diğerine geçmesini gerektirir.
Fakülte döneminde bazı temel dersleri yüzeysel geçmiş adaylarda önce konu açığını kapatmak gerekebilir. Böyle bir durumda sistematik hukuk özel ders desteği, özellikle birbiriyle bağlantılı dersleri ortak bir çerçevede tekrar etmek için kullanılabilir.
Dersleri yüz yüze yürütme imkânı olmayan adaylar ise aynı konu takibini online hukuk dersi üzerinden sürdürerek farklı hukuk alanlarındaki eksiklerini haftalık plana bölebilir.
HMGS Hazırlığında En Sık Yapılan Hatalar
Eski konu dağılımını ezberlemek
Önceki sınavın yüzdeleri veya soru sayıları yeni dönem için otomatik olarak geçerli kabul edilmemelidir. Güncel kılavuz her zaman son sözü söyler.
Sadece kanun maddesi ezberlemek
Hukuki kurumun neden ve ne zaman uygulandığını anlamadan yapılan ezber, benzer seçeneklerin bulunduğu sorularda kolayca dağılır.
Zayıf dersleri sona bırakmak
Bir dersin ağırlığını küçük görüp tamamen boş bırakmak, geniş kapsamlı sınavlarda beklenenden daha pahalıya mal olabilir.
70'i hedef puan sanmak
70 geçme eşiğidir. Denemelerde sürekli tam sınırda kalmak yerine dikkat hatalarına ve konu dağılımına karşı güvenli bir pay oluşturmak daha sağlamdır.
Çalışma desteğine erişim
HMGS hazırlığını yüz yüze yürütmek isteyen adaylar için ders desteğine coğrafi olarak farklı şehirlerden ulaşmak mümkün. Örneğin Bursa hukuk özel ders veya Mersin hukuk özel dersi bağlantıları yalnızca yerel eğitmen erişimini değerlendirmek için kullanılabilir; sınav içeriği ve kurallar şehirden şehre değişmez.
HMGS Hakkında Sık Sorulan Sorular
HMGS'yi geçmek için kaç puan gerekir?
Başarılı sayılmak için 100 üzerinden en az 70 puan alınması gerekir.
HMGS kaç sorudan oluşuyor?
Güncel mevzuat çerçevesinde sınav çoktan seçmeli ve en az 120 soruluk bir yapıda düzenlenir. Uygulanacak sınavın kesin ayrıntıları ilgili ÖSYM kılavuzunda görülmelidir.
Her hukuk mezunu HMGS'ye girmek zorunda mı?
Hayır. Geçiş hükümleri ve özellikle hukuk fakültesine kayıt tarihi önemlidir. Özel durumlarda güncel mevzuat ve ÖSYM kılavuzu birlikte incelenmelidir.
HMGS'yi geçince doğrudan avukat olunur mu?
Hayır. HMGS başarısı kapsama giren aday açısından staja geçiş şartlarından biridir. Avukatlık stajı ve ruhsat süreci ayrıca tamamlanır.
HMGS ile hâkimlik sınavı aynı mı?
Hayır. HMGS mesleğe giriş yeterlilik aşamasıdır; hâkim ve savcı yardımcılığına yönelik sınav ise ayrı bir seçme sürecidir.
HMGS yılda kaç kez yapılır?
Sınavın uygulanacağı dönemleri ve takvimi ÖSYM açıklar. Yıldan yıla plan değişebileceği için eski takvime dayanmak yerine güncel ÖSYM sınav takvimini kontrol etmek gerekir.
HMGS sınav ücreti ne kadar?
Ücret kalıcı bir mevzuat rakamı değildir ve sınav dönemine göre ÖSYM tarafından açıklanır. Güncel tutar yalnızca ilgili sınavın başvuru kılavuzundan kontrol edilmelidir.
HMGS Bilgisini Nereden Doğrulamalısınız?
HMGS hakkında internette çok sayıda özet bulunuyor; fakat sınavın hukuki niteliği nedeniyle kaynağın hiyerarşisi önemlidir. Önce yürürlükteki mevzuata, ardından sınava ilişkin güncel ÖSYM kılavuzuna bakılmalıdır.
Özellikle başvuru tarihi, ücret, sınav merkezi, sınav süresi, dönemsel konu ağırlıkları ve belge koşulları gibi ayrıntılar eski rehberlerden değil, doğrudan ilgili yılın duyurusundan alınmalıdır.
ÖSYM
Sınav takvimi, başvuru kılavuzu, giriş belgesi, sonuçlar ve sınav uygulamasına ilişkin birincil kaynaktır.
osym.gov.trMevzuat Bilgi Sistemi
HMGS'nin yasal dayanağını, ilgili kanunları ve yürürlükteki düzenlemeleri kontrol etmek için kullanılmalıdır.
mevzuat.gov.trAdalet Bakanlığı
Hukuk meslekleri, hâkim-savcı yardımcılığı ve mesleki geçiş süreçlerine ilişkin kurumsal duyurular için takip edilmelidir.
adalet.gov.trHMGS'yi Bir Barajdan Çok Mesleğe Geçiş Eşiği Olarak Okuyun
HMGS'nin temel mantığı birkaç noktada özetlenebilir: sınav belirli hukuk mesleklerine geçiş için oluşturulmuş merkezi bir yeterlilik sınavıdır, ÖSYM tarafından uygulanır ve başarılı olmak için 100 üzerinden en az 70 puan gerekir.
Fakat asıl kritik nokta, herkes için aynı geçiş kuralının bulunmamasıdır. Hukuk fakültesine kayıt tarihi ve adayın eğitim statüsü HMGS yükümlülüğünü belirleyebilir. Bu nedenle önce kendi hukuki durumunuzu, ardından hedeflediğiniz mesleğin özel şartlarını kontrol edin.
Hazırlık tarafında ise geniş kapsamı küçük parçalara bölmek, benzer kurumları karşılaştırmak, mevzuatı kavramla birlikte okumak ve karma denemelere erken başlamak sınavı yönetilebilir hâle getirir. HMGS'de avantaj, en fazla maddeyi ezberleyende değil; farklı hukuk alanlarını sınav anında doğru ilişkilendirebilendedir.
HMGS Hazırlığını Parça Parça Değil, Bütün Olarak Kurun
Medeni hukuktan ceza muhakemesine, idare hukukundan ticaret hukukuna kadar geniş kapsamı aynı takvimde yönetmek sınav hazırlığının asıl meselesidir. Önce güncel kılavuzu okuyun, eksik alanlarınızı belirleyin ve çalışma planınızı buna göre kurun.
Görüşlerinizi Bizimle Paylaşın (0)