Almanca kişi zamirleri ich, du, er, sie, es, wir, ihr, sie ve resmi hitap için kullanılan Sie zamirleridir. Bu zamirlerle kullanılan sein fiili ise ich bin, du bist, er/sie/es ist, wir sind, ihr seid, sie/Sie sind biçiminde çekimlenir. Yani Almancada "ben öğrenciyim" demek için hem doğru zamiri hem de o zamire uyan sein formunu seçmeniz gerekir.
Özel Ders Alanı
En İyi Almanca Öğretmenlerinden Ders Al
Bu iki konu A1 seviyesinin temelini oluşturur. Kendinizi tanıtmak, mesleğinizi söylemek, yaşınızı ve uyruğunuzu belirtmek gibi ilk Almanca cümlelerin neredeyse hepsi bu yapıya dayanır. İkisi birbirine bağlı olduğu için birlikte öğrenmek hem daha hızlı hem de daha kalıcıdır.
Bu yazıda önce zamirleri tek tek ele alacak, ardından sein fiilinin çekimini ve kullanım alanlarını göreceğiz. Türkçe konuşanların en sık yaptığı hataları da örneklerle göstereceğiz. Kendinizi tanıtırken bu yapıyı hemen kullanmak isterseniz Almanca kendini tanıtma rehberindeki kalıplar iyi bir tamamlayıcı olur.
Almanca kişi zamirleri nelerdir?
Kişi zamiri, cümlede özneyi temsil eden kelimedir. Almancada dokuz zamir biçimi vardır, ancak "sie" ve "Sie" farklı anlamlara geldiği için pratikte sekiz kelimeyle çalışırsınız. Aşağıdaki tablo, yalın hâldeki yani özne olarak kullanılan biçimleri gösteriyor.
| Almanca | Türkçe karşılığı | Kullanım |
|---|---|---|
| ich | ben | Konuşan kişi, tekil |
| du | sen | Samimi hitap, tekil |
| er | o (erkek) | Üçüncü kişi, eril |
| sie | o (kadın) | Üçüncü kişi, dişil |
| es | o (nesne, durum) | Üçüncü kişi, nötr |
| wir | biz | Konuşanı da içeren grup |
| ihr | siz | Samimi hitap, çoğul |
| sie | onlar | Üçüncü kişi, çoğul |
| Sie | siz | Resmi hitap, tekil ve çoğul |
Türkçede özne çoğu zaman fiilin ekinden anlaşılır: "geliyorum" dediğinizde "ben" demenize gerek kalmaz. Almancada ise fiil biçimleri birbirine daha çok benzediği için özne zamiri cümlede kural olarak söylenir. "Bin müde" değil, "Ich bin müde" demeniz gerekir.
Sık karışan dört nokta
Tablodaki zamirler ilk bakışta basit görünür. Asıl zorluk, benzer görünen biçimleri doğru ayırmaktır. Aşağıdaki dört nokta başlangıç seviyesinde en çok soru işareti yaratan yerlerdir.
du mu, Sie mi?
İki zamir de Türkçedeki "sen" ve "siz" ayrımına benzer. Arkadaşınıza, aile üyenize ve çocuklara du dersiniz. Tanımadığınız biriyle, iş yerinde veya resmi ortamlarda Sie kullanırsınız. Sie her zaman büyük harfle yazılır.
sie üç anlama gelebilir
Küçük harfli sie hem "o (kadın)" hem "onlar" demektir. Büyük harfli Sie ise resmi "siz"dir. Ayrımı fiil yapar: "sie ist" tek bir kadını, "sie sind" ise birden fazla kişiyi anlatır.
ihr ve Sie aynı değil
İkisi de Türkçede "siz" olarak çevrilir. Ancak ihr, arkadaş grubuna veya sınıfa samimi seslenirken kullanılır. Sie ise resmi bir hitaptır ve fiili üçüncü çoğul gibi çekimler.
es sadece nesne için değil
Es nesneler için "o" anlamına gelir. Bunun yanında hava durumu ve saat gibi cümlelerde de özne olur: "Es ist kalt" (Hava soğuk) veya "Es ist spät" (Geç oldu).
sein fiili nedir ve nasıl çekimlenir?
Sein, Almancada "olmak" anlamına gelir ve dilin en önemli fiilidir. Türkçede "-im, -sin, -dir" ekleriyle ve "-dır" gibi bildirme eklerinin yaptığı işi Almancada sein üstlenir. "Ben öğretmenim", "O hasta", "Biz evdeyiz" cümlelerinin üçünde de Almancada sein gerekir.
Sein düzensiz bir fiildir. Yani kökü ve ekleri diğer fiiller gibi kurala göre çekilmez, ezberlenmesi gerekir. İyi haber şu ki sık kullanıldığı için çabuk oturur.
| Zamir | sein (şimdiki zaman) | Örnek cümle | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| ich | bin | Ich bin müde. | Yorgunum. |
| du | bist | Du bist pünktlich. | Dakiksin. |
| er / sie / es | ist | Er ist Arzt. | O doktor. |
| wir | sind | Wir sind Freunde. | Biz arkadaşız. |
| ihr | seid | Ihr seid fleißig. | Çalışkansınız. |
| sie (onlar) | sind | Sie sind in der Schule. | Onlar okulda. |
| Sie (resmi) | sind | Sind Sie Herr Kaya? | Siz Bay Kaya mısınız? |
Hızlı hatırlama kuralı
Üç zamirin fiili aynıdır: er, sie ve es için "ist". Çoğul grupta da wir, sie ve Sie için "sind" kullanılır. Geriye ayrı ezberlenecek yalnızca bin, bist ve seid kalır.
sein hangi cümlelerde kullanılır?
Sein, bir şeyin ne olduğunu, kim olduğunu veya nasıl olduğunu söylerken kullanılır. Başlangıç seviyesinde karşınıza çıkacak beş temel kalıp vardır.
- Meslek ve kimlik: Ich bin Lehrer. (Öğretmenim.) Meslek söylerken genellikle artikel kullanılmaz.
- Uyruk ve köken: Wir sind Türken. (Biz Türküz.) Kökeni anlatmak için "Ich bin aus der Türkei" de kullanılır.
- Yaş: Ich bin zwanzig Jahre alt. (Yirmi yaşındayım.) Almancada yaş sein ile söylenir.
- Yer: Er ist zu Hause. (O evde.) Sein, bir şeyin bulunduğu yeri de bildirir.
- Nitelik ve durum: Das Wetter ist schön. (Hava güzel.) Sıfatlarla kurulan cümlelerin çoğunda sein bulunur.
Sein aynı zamanda diğer fiillerin geçmiş zaman biçimlerinde yardımcı fiil olarak görev yapar. Düzenli fiillerin çekimini öğrenmek için Almanca fiil çekimleri rehberine bakabilirsiniz.
Günlük hayattan iki kısa diyalog
Kuralları cümle içinde görmek, tabloya bakmaktan daha öğreticidir. Aşağıdaki iki örnek aynı soruyu samimi ve resmî biçimde gösteriyor. Zamir değişince sein formunun da değiştiğine dikkat edin.
| Ortam | Soru | Cevap |
|---|---|---|
| Arkadaşlar arasında (du) | Bist du Student? (Öğrenci misin?) | Ja, ich bin Student. (Evet, öğrenciyim.) |
| Resmî ortamda (Sie) | Sind Sie Studentin? (Öğrenci misiniz?) | Nein, ich bin Lehrerin. (Hayır, öğretmenim.) |
| Bir grup arkadaşa (ihr) | Seid ihr müde? (Yorgun musunuz?) | Ja, wir sind müde. (Evet, yorgunuz.) |
Görüldüğü gibi soruda hangi zamir kullanılmışsa, cevapta karşılığı olan zamire geçilir. Soruda "du" ile sorulursa cevap "ich" ile verilir. Soruda "ihr" geçerse cevap "wir" olur. Bu geçişi kulağınız alıştığında konuşma akıcı hâle gelir.
Resmî hitapta bir ayrıntı daha vardır. Sie ile sorulan soruya cevap verirken de "ich" kullanırsınız, çünkü Sie sizin değil karşınızdaki kişinin zamiridir. Bu küçük ayrıntı, ilk günlerde en çok karıştırılan noktalardan biridir.
Meslek sözcüklerinde dişil ve eril biçim farkını da unutmamak gerekir. Erkek için "Lehrer", kadın için "Lehrerin" denir. Aynı şekilde "Student" erkek, "Studentin" kadın öğrenciyi anlatır. Cümledeki zamir değişmese de meslek sözcüğü kişinin cinsiyetine göre biçim alır.
Olumsuz cümle ve soru kurmak
Olumsuz cümlede iki kelimeden biri kullanılır. Sıfat ve yer bildiren cümlelerde nicht gelir: "Ich bin nicht müde." (Yorgun değilim.) Bir isim olumsuzlanıyorsa kein kullanılır: "Ich bin kein Lehrer." (Öğretmen değilim.)
Soru cümlesinde fiil başa geçer ve cevap evet ya da hayırdır: "Bist du müde?" (Yorgun musun?) Soru kelimesi varsa fiil ikinci sırada kalır: "Wie alt bist du?" (Kaç yaşındasın?), "Woher sind Sie?" (Nerelisiniz?)
Bu iki kural bütün Almanca cümle yapısına yayılır. Fiil, sade cümlede her zaman ikinci sırada durur. Zamir ne olursa olsun bu sıra değişmez.
sein başka zamanlarda nasıl çekimlenir?
Başlangıç seviyesinde şimdiki zaman yeterlidir. Yine de geçmişte "ben yorgundum" veya gelecekte "orada olacağım" demek istediğinizde sein formlarının değiştiğini bilmeniz gerekir.
| Zaman | ich | du | er / sie / es | wir | ihr | sie / Sie |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Präteritum | war | warst | war | waren | wart | waren |
| Perfekt | bin gewesen | bist gewesen | ist gewesen | sind gewesen | seid gewesen | sind gewesen |
| Futur I | werde sein | wirst sein | wird sein | werden sein | werdet sein | werden sein |
Konuşma dilinde geçmiş anlatırken Präteritum biçimleri (war, warst) çok tercih edilir. Perfekt ise yazılı ve resmî anlatımda daha sık görülür. Emir kipinde "Sei pünktlich!" (Dakik ol!) ve çoğul için "Seid pünktlich!" kullanılır.
Türkçe konuşanların sık yaptığı hatalar
Fiili atlamak: Türkçede üçüncü kişide bildirme eki çoğu zaman söylenmez: "O öğretmen." Aynı alışkanlıkla "Er Lehrer" demek yanlıştır. Doğrusu "Er ist Lehrer" olmalıdır. Almancada sein her zaman yazılır ve söylenir.
Hissetmek için sein kullanmak: "Ich bin kalt" cümlesi "üşüyorum" değil, "soğuk biriyim" gibi bir anlam taşır. Bedensel his için "Mir ist kalt" denir. Benzer şekilde "açım" için "Ich habe Hunger" kullanılır. "Ich bin hungrig" de doğrudur ama gündelik konuşmada ilki daha yaygındır.
ihr ile Sie fiilini karıştırmak: Ihr ile "seid", Sie ile "sind" gelir. "Ihr sind" veya "Sie seid" yanlıştır. Zamir büyük harfle yazılmış ve resmî bir hitap varsa fiil her zaman "sind"dir.
Mesleğe artikel eklemek: "Ich bin ein Lehrer" anlaşılır ama doğal değildir. Meslek ve uyruk söylerken "Ich bin Lehrer" ve "Ich bin Türke" demek daha akıcıdır.
sein mi, haben mi?
Başlangıçta ikinci büyük karışıklık, "olmak" fiili sein ile "sahip olmak" fiili haben arasındadır. Kimlik, meslek, yer ve nitelik anlatıyorsanız sein kullanırsınız. Sahiplik veya bazı gündelik durumlar için haben gerekir: "Ich habe einen Bruder" (Bir erkek kardeşim var), "Ich habe Hunger" (Acıktım).
Basit bir test işe yarar. Cümlede "-dır, -im, -sin" gibi bir bildirme eki hissediyorsanız büyük olasılıkla sein gerekir. Cümlede "var" veya "sahibim" anlamı varsa haben gerekir. Elbette istisnalar vardır, ancak A1 seviyesinde bu ayrım çoğu cümleyi doğru kurmanıza yeter.
Kendinizi sınayın
Aşağıdaki boşlukları sein fiilinin doğru biçimiyle doldurun. Cevapları denemeden bakmamaya çalışın.
- Ich ___ Student.
- Du ___ sehr nett.
- Er ___ aus Deutschland.
- Wir ___ in Bursa.
- Ihr ___ pünktlich.
- ___ Sie Herr Kaya?
Cevaplar: 1. bin, 2. bist, 3. ist, 4. sind, 5. seid, 6. Sind. Altıncı cümlede Sie büyük harfle yazıldığı için resmî hitaptır ve fiil "sind" olur. Cümle soru olduğu için fiil başa geçer.
Zamirleri ve sein fiilini kalıcı hâle getirmek
Bu konuyu ezberlemek yerine her gün birkaç cümleyle kullanmak daha etkilidir. Kendinizle ilgili beş cümle yazın: adınız, mesleğiniz, yaşınız, uyruğunuz ve bulunduğunuz yer. Sonra aynı cümleleri er, sie, wir ve ihr için tekrar kurun. Böylece bütün çekim biçimlerini kendi hayatınızdan örneklerle çalışmış olursunuz.
Telaffuz ve doğru vurgu için konuşan biriyle çalışmak büyük fark yaratır. Evden çalışmak isteyenler için online Almanca kursu seçeneği, program esnekliği sağlar. Planınızı ve tempoyu kendinize göre belirleyebilirsiniz.
Yüz yüze çalışmayı tercih edenler için de seçenekler vardır. Özel Ders Alanı üzerinden Bursa Almanca özel ders ve Adana Almanca özel dersi için de eğitmenlere ulaşılabilir.
Almancayı iş hayatında kullanmak isteyen ekipler için kurumsal Almanca eğitimi seçeneği de bulunur. Çalışanların seviyesine ve hedefine göre planlanan programlar, temel yapıları iş cümlelerine taşımayı kolaylaştırır.
Sonuç
Kişi zamirleri ve sein, Almancanın en küçük ama en işlevli yapı taşlarıdır. Dokuz zamiri ve altı sein biçimini tanıdığınızda, A1 seviyesindeki basit cümlelerin büyük bölümünü kurabilirsiniz. Bu temel oturduğunda diğer fiillere ve cümle yapılarına geçmek çok daha rahat hâle gelir.
Almancaya sağlam bir temelle başlayın
Her büyük dil yolculuğu ilk cümleyle başlar. Doğru yönlendirmeyle ilk adımlarınız sağlam olur, sonraki seviyeler de daha rahat gelir.
Almanca özel ders eğitmenlerini incele
Görüşlerinizi Bizimle Paylaşın (0)