Bir İnsanı Tanımak İçin Nasıl Bir Soru Sormalıyız?

Bir İnsanı Tanımak İçin Nasıl Bir Soru Sormalıyız?
İbrahim K.
Tecrübe Paylaşımı - Hayata Dair
Kas 13, 2019
8461

Bir insanı tam olarak tanımak için ona nasıl bir soru sorardınız? Çok uzun zamandır yapmaya gayret ettiğim öğretmenlik mesleğimden ötürü insanları tanımak onlara ulaşmak noktasında bir takım okumalar, araştırmalar yapmaktayım. Bu süreç içerisinde en önemli hususun soru sormaktan geçtiğini, olması gerektiği gibi bende öğrendim. Doğru soruları sormak bilim dünyasında çığır açtığı gibi insanın da öğrenmeyi içselleştirdiği son merhale olan konuyu özümseyip onunla ilgili sorular sorduğu aşamadır. Videolarını takip etmekten zevk aldığım bir youtuber olan Barış ÖZCAN’ın bu konuyu içeren bir videosunu izledikten sonra bunu yazıya dökmek istedim. Burada soru sormak meselesinin insanları tanımak boyutuna değinmiş çok ta güzel olmuş. Videosunu izlemenizi de şiddetle tavsiye ediyorum.

İŞ GÖRÜŞMESİNDE SORULABİLECEK EN İLGİNÇ SORULAR

Hayatta en az bir kere iş görüşmesi yapmışsınızdır. Henüz yapmadıysanız gelecekte yapacaksınız. İster masanın işveren tarafında ister başvuran tarafında oturun, bir iş görüşmesinin özü sorulardır. Birisini gerçekten tanımak için ona ne sorardınız?

Kendinizi 5 yıl sonra nerede görüyorsunuz? En klasik mülakat sorularından biridir. Ne bileyim nerede? Kısmetse burada görmek istiyorum. Şaka bir yana böyle bir sorudaki amaç açık bir kariyer hedefinizin olup olmadığını öğrenmektir. Ben bu klasik soruların değil de farklı soruların hayranıyım. Onların peşine düştüm. Mesela “Ne kadar tuhafsınız?” sorusu. Evet bu gerçek bir mülakat sorusu ve bir online alışveriş sitesinde çalışmak isteyen adaylara soruluyormuş. Buna nasıl cevap verilebilir ki? İşte bir başkası “Kendinizi tek bir kelimeyle tanımlayabilir misiniz?”


 

Elektrikli araç Tesla ve uzay taşımacılığı yapan SpaceX gibi çok başarılı şirketlerin kurucusu Elon Musk işe alacağı kişilerle bizzat kendisi görüşen birisi. Görüşmede sorduğu soruysa bir bilmece: “Dünyanın yüzeyinde duruyorsun. Bir mil güneye, bir mil batıya ve bir mil kuzeye yürüyorsun. Sonuçta başladığın yere geri dönüyorsun. Sen neredesin?”

HootSuite’in yöneticisi Ryan Holmes’un sorduğu soru: “Süper gücünüz ya da favori hayvanınız nedir?” Bu soruya aldığı en güzel cevapsa “ördek” olmuş. Çünkü ördekler suyun üstünde çok sakin görünürler ama suyun altına baktığınızda ayaklarının büyük bir hızla hareket ettiğini, çılgın gibi yapmakta oldukları işleri tamamlamaya çalıştıklarını görürsünüz. Bu cevabı veren kişi şu anda hala şirketinde çalışıyor.

Virgin Grup’un kurucusu Richard Branson, liderlik hakkındaki kitabında geleneksel işe alım süreçlerini çok beğenmediğini söylüyor. Herkes doğal olarak çok güzel CV’ler hazırlar ve işe başvuran kişinin yetenekleri kağıt üstünde çok güzel durur. O yüzden Branson’un favori sorusu şuymuş: “özgeçmişine koyamadığın şey nedir?” Benzer bir soru şu olabilir mi? “Neyi kötü yaparsın? Beceremediğin şey ne?”

Muhtemelen tüm sorular içinde en garip olanı şu: “Bir zombi kıyameti yaşasaydık nasıl davranırdın?” Daha da garibi bu sorunun “Walking Dead” dizisinde değil de bir sandviç dükkanında işe girmek isteyenlere sorulması. Soruyu soran kişinin öğrenmek istediği şey “içinizdeki ümit duygusunun ne kadar güçlü olduğu. Sizin için neyin önemli olduğu.” Olaya böyle baktığınızda soru pek de garip gözükmüyor.

“Bir restoranda çalışsaydın hangi rolde çalışırdın?” sorusunu da bir restoranda çalışmak isteyene değil bir analitik yazılım firmasının işe alım sürecinde soruyorlar. Farklı bir ortam için bu soruya verilecek cevabı analiz edip kendi işlerine yarayıp yaramayacağını buluyorlar herhalde.

Karen Davis, ünlü oyuncak firması Hasbro’da çalışıyor ve firmanın yardım fonlarından sorumlu. Yani vermekten sorumlu. Yardım edilecek kurumları, kişileri seçerken sorduğu soruysa şu: “En sevdiğiniz söz nedir?” Bir kişinin ilham kaynaklarını öğrenebilmek için sorulabilecek doğru sorulardan biri.

Animoto’nun yöneticisi Brad Jefferson’ın merak ettiği şeyse motivasyon kaynakları. İş dünyasının çalkantıları arasında kaybolmamak için güçlü bir motivasyona sahip olmak şart. O yüzden Brad şunu soruyormuş: “Sabahları seni yataktan kaldıran şey ne?”
Bilseniz de cevap vermek istemeyeceğiniz bir soru geliyor şimdi:
“Senden hoşlanmayan birisi senin hakkında ne der?”
Yenilikçi gözlük firması Warby Parker’da “Son giydiğiniz kıyafet neydi ve neden giymiştiniz?” diye soruyorlar. Çünkü şirket “işe, hayata ve hemen her şeye eğlence ve acayiplik katabilen” insanlar arıyor.

Bazen birisini tanımak için böyle garip sorular sormanıza pek de gerek yoktur. Mesela Vehbi Koç şirketlerinden birine yönetici konumunda birini alacakmış. Holdingin insan kaynakları ön görüşmeleri yapmış. Seçtikleri adayla görüşme için bir lokanta ayarlanmış. Başlangıç olarak ikisi de çorba istemiş. Adam tadına bakmadan çorbaya tuz koymuş. Vehbi bey de bunun üzerine “Ön yargılı bir yöneticiye ihtiyacı olmadığını” belirterek masadan kalkmış.

Yazımın buraya kadar ki kısmı videodan alıntı idi. Bende yazımı birkaç tane kendi sorumla bitirmek istiyorum.

  • Sizi çok etkileyen bir film sahnesi söyler misiniz? (Mesela benimkisi Matrix filminde Neo’nun vazoyu kırma sahnesi “söylemesem orda vazo olduğunu fark eder miydin?”)
  • Size çok ünlü bir psikologla 3 seans ayarlansaydı; hangi üç probleminizden konuşmak isterdiniz?
  • Rögar kapakları neden yuvarlaktır?
  • Hayatımı değiştireceğine inandığınız 3 kitap tavsiye eder misiniz? Neden?
  • Takip ettiğiniz üç Youtuber’ı sebepleriyle sayar mısınız?
  • İstanbul’da bağlama çalan 10 ila 20 yaş arası kaç insan vardır, tahmin edebilir misiniz?
  • Bize ezberden bir şiir okuyabilir misiniz?
  • Öğleden sonra yelkovanla akrep 3 kez üst üste geldiğinde saat yaklaşık kaçı göstermektedir?
  • Çok etkilendiğiniz bir reklamı anlatır mısınız? Neden etkilendiniz?
  • Bu gibi sorular artık bana daha da ilginç ve arka planında değişik hesapların olduğu hissini veriyor. Belki sizin içinde artık garip sorular daha anlamlı hale gelmiştir.


Video linki: https://www.youtube.com/watch?v=Q_Q-7bXKzmw

Matematik öğretmeni - İbrahim Küçükparmak

Yazıyı Paylaş
Etiketler
soru sormak
İlgili Diğer Yazılar
Yorumlar
3
Bir Cevap Yazın
E-Posta Adresiniz Yayınlanmayacaktır
Ebru
Oca 9, 2020
Merhabalar, Birini doğru tanımak üzerine yazınızda vermiş olduğunuz bilgiler için çok teşekkürler. İnsanları iyi tanıdığımızda ve hayatımıza kimlerle yön vermek istediğimize karar verdiğimizde yaşam daha da güzelleşiyor ve yaşamımızda verimlilik sağlayabiliyoruz
Büşra
Oca 9, 2020
Merhaba bir insanı tanımak için hazırlanmış çok güzel içerik videoyu içerik haline getiren arkadaşın eline sağlık
Gaye GÜLER
Oca 19, 2020
Açıkçası benim naçizane görüşüm şu ki bir insanı soru sorarak tanıyamazsınız.Sorular ve cevaplar çoğu kez aldatır insanı. Bir insanı yalnızca davranışlarından tanırsınız. Mesela ilk defa tanıştığınız birinin kafede sipariş verirken garsona tavırlarına dikkat edin.Etrafında hayvanlara nasıl davranıyor dikkat edin. Elindeki çöpü nereye atıyor dikkat edin. Size zaten ipucu illaki verecektir. İnsanın davranışları kolay kolay değişmez. Ama sözler aldatır. Bu arada yazı keyifli olmuş teşekkürler ama yorumumu söylemeden de geçemeyeceğim :-)