2026 AYT'de Sosyal Bilimler-2 testi içinde yer alan Felsefe Grubu, toplamda 12 sorudan oluşur. Bu 12 soru; saf felsefeye (Felsefe), Psikoloji, Sosyoloji ve Mantık disiplinlerine paylaştırılmış olsa da doğrudan felsefe sorusu olarak gelen 3-4 soru, derin kavramsal analiz ve tarihsel birikim isteyen içerikleriyle grubun en özgün kısmını oluşturur.
2018'den bu yana ÖSYM verilerine bakıldığında AYT Felsefe sorularının Felsefenin Konusu, Bilgi Felsefesi, Varlık Felsefesi ve Ahlak Felsefesi başlıklarında yoğunlaştığı görülür. Sanat, Din ve Bilim Felsefesi ise sürpriz konumunu korumaktadır.
Özel Ders Alanı
En İyi Felsefe Öğretmenlerinden Ders Al
12
AYT Felsefe Grubu Toplam Soru (Q23-34)
3-4
Saf Felsefe Sorusu (Her Yıl)
8
Yıllık Sınav Verisi (2018-2025)
"AYT Felsefe, TYT'nin çok ötesine geçer. ÖSYM burada sizi Kant'la, Aristoteles'le, Nietzsche'yle sınava sokar. Kavramı ezberlemenin değil, o kavramın içine girmenin gerekliliği tam da bu yüzden vardır."
AYT Felsefe Grubu Nasıl Çalışır?
AYT Sosyal Bilimler-2 testi 46 sorudan oluşur. Bu testin 23. ile 34. soruları arasındaki 12 soru, "Felsefe Grubu" adıyla anılır ve herkese uygulanır. Felsefe Grubu'nun içinde kalan bu 12 soru genellikle şu dağılımla tasarlanır: saf Felsefe (3-4 soru), Psikoloji (3 soru), Sosyoloji (3 soru), Mantık (2 soru). Ayrıca Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersini yasal olarak almak zorunda olmayan öğrenciler için 41-46. sorular arasında ek 6 soruluk ayrı bir Felsefe bölümü daha bulunmaktadır.
Bu yazıda odak noktamız, 12 soruluk grubun içindeki saf felsefe sorularıdır. Bu soruların konu dağılımını anlamak, sınav gününde zaman yönetimini doğrudan etkiler. Felsefe özel dersi alan öğrencilerin bu derin kavramsal soruları çok daha güvenle çözdüğü gözlemlenmektedir.
3-4
Felsefe
Saf felsefi metin soruları
3
Psikoloji
Davranış, öğrenme, algı
3
Sosyoloji
Toplum, statü, kurumlar
2
Mantık
Önerme, kavram, ilkeler
AYT Felsefe Müfredatındaki 8 Ana Konu
AYT müfredatı 8 büyük felsefe alanını kapsar. Ancak sınavda tüm konular eşit ağırlıkla çıkmaz; ÖSYM verileri bazı alanlara açıkça daha sık döndüğünü göstermektedir. Aşağıdaki konu haritası hem müfredatı hem geçmiş sınav eğilimlerini bir arada sunar.
Felsefenin Konusu
Felsefenin ne olduğu, bilimle ve sanatla farkı, felsefi düşüncenin özellikleri, tarihsel doğuşu. Sokrates'in yöntemi ve zihinsel tutumu bu konunun popüler sınav figürü olmuştur.
Bilgi Felsefesi
Bilginin kaynağı, doğruluğu ve sınırları. Rasyonalizm (Descartes, Kant), ampirizm, şüphecilik. 2018'deki Kant sorusu ve 2021'deki Gadamer/hermeneutik sorusu bu alanın zenginliğini ortaya koymuştur.
Varlık Felsefesi
Varlığın doğası, varoluşçuluk, madde-form öğretisi, ontoloji. Aristoteles (2020), Nicolai Hartmann (2022), Kierkegaard (2025) bu konunun en belirgin temsilcileri olarak sorulara girmiştir.
Ahlak Felsefesi
İyi, kötü, özgür irade, sorumluluk, mutluluk. Determinizm ve özgür irade (2018), Nietzsche'nin güç istenci (2020), Aristoteles'in mutluluk anlayışı ve Nurettin Topçu'nun isyan ahlakı (2023) en çarpıcı örneklerdir.
Sanat Felsefesi
Güzellik, estetik değer, sanat eserinin doğası. 2019'da Eiffel Kulesi üzerinden güzellik ve beğeni, 2024'te yapay zeka şiiri üzerinden biriciklik sorgulandı. ÖSYM'nin güncel sorularla bağlantı kurma eğilimi burada net görülmektedir.
Din Felsefesi
Tanrı, inanç ve akıl ilişkisi, teodise. İbn Sina ile Gazali arasındaki evrenin yaratılışı tartışması (2024) ve Kierkegaard'ın imana yaklaşımı (2025), bu alanın ağırlığını giderek artırdığını göstermektedir.
Bilim Felsefesi
Bilimsel yöntem, bilginin doğrulanması, paradigma değişimleri. 2025'te Orta Çağ'dan modern bilime geçişin sorgulandığı soru, Platon ve Aristoteles otoritesinin yıkılışını ana eksen olarak kullandı.
Siyaset Felsefesi
Devlet, adalet, egemenlik. Bu konu ana Felsefe Grubu (Q23-34) yerine ek Felsefe bölümünde (Q41-46) karşımıza çıkar. 2019'da egemenliğin koşulunu sorgulayan bir metin sorusu gelmiştir.
2018-2025 AYT Felsefe Soru Dağılımı
Aşağıdaki tablo, ÖSYM'nin 2018-2025 yılları arasında AYT Sosyal Bilimler-2 testinde uyguladığı soru kitapçıklarından doğrudan elde edilen verilerden türetilmiştir. Her hücredeki sayı, o yıl o konuya ait olduğu tespit edilen saf felsefe sorusu sayısını ifade eder.
AYT Felsefe Soruları Konu Dağılımı (Saf Felsefe Soruları)
| Konu | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Çıkış |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Felsefenin Konusu | — | — | — | — | 1 | 1 | 1 | 1 | 4/8 |
| Ahlak Felsefesi | 1 | — | 2 | — | — | 2 | — | — | 4/8 |
| Varlık Felsefesi | — | — | 1 | 1 | 1 | — | 1 | 1 | 5/8 |
| Bilgi Felsefesi | 1 | — | — | 2 | — | — | — | — | 3/8 |
| Din Felsefesi | — | — | — | — | — | — | 1 | 1 | 2/8 |
| Sanat Felsefesi | — | 1 | — | — | — | — | 1 | — | 2/8 |
| Bilim Felsefesi | — | — | — | — | — | — | — | 1 | 1/8 |
Kaynak: ÖSYM 2018-2025 AYT Soru Kitapçıkları (Sosyal Bilimler-2 Testi, Q23-34 Felsefe Grubu)
Konuları Anlamak: Eğilimler ve Sinyaller
Varlık Felsefesi, 8 yılın 5'inde soru üretmiş olmasıyla en istikrarlı konu konumundadır. Aristoteles'in madde-form öğretisi (2020), Nicolai Hartmann'ın "yeni ontoloji" adını verdiği varlık anlayışı (2022) ve Kierkegaard'ın varoluşçu iman yorumu (2025), bu konunun olası filozoflarının ne denli geniş bir yelpazeye yayıldığını ortaya koymaktadır.
Ahlak Felsefesi, görünürde 4 yılda soru üretmiş olsa da 2020 ve 2023'te iki adet ahlak sorusu gelmiştir; bu durum o yıllarda toplam soru sayısını yukarı çekmiştir. Nietzsche'nin güç istenci ile değer yaratma yorumu (2020) ve Nurettin Topçu'nun yerel sorunlardan evrensel standartlara uzanan isyan ahlakı anlayışı (2023), AYT'nin hem Batı hem Türk-İslam düşünce geleneğini kapsadığını kanıtlar.
Felsefenin Konusu ise 2022-2025 arasında dört yıl üst üste soru üretmiştir. Sokrates'in sorgulayıcı tutumu, Platon'un tanım tartışması ve Antik Yunan felsefesinin rasyonel karakteri bu alanın en çok işlenen konularıdır. Son dört yılın bu eğilimi, 2026 için de en yakın takip edilmesi gereken konuyu işaret eder.
Önemli Gözlem
ÖSYM'nin 2024 ve 2025'te Din Felsefesi'ni arka arkaya sorması, bu konunun artık "nadir sürpriz" statüsünden çıkıp düzenli konu havuzuna girdiğine işaret edebilir. İbn Sina-Gazali tartışması ile Kierkegaard'ın iman anlayışı, bu alanın üniversite düzeyindeki derinliğini taşıdığını açıkça göstermiştir. Online felsefe dersi tercih eden öğrenciler bu konuyu birebir mentorlukla işleyerek büyük avantaj sağlayabilir.
Her Sınav Yılında Ne Çıktı?
2025
Felsefenin Konusu: Sokrates'in "at sineği" benzetmesi, felsefi sorgulayıcılığın temeli olarak sunuldu. Varlık/Din Felsefesi: Kierkegaard'ın iman ve varoluş anlayışı, aklın aşılması gereken bir sınır olarak ele alındı. Bilim Felsefesi: Antik otoritelerden (Platon-Aristoteles) modern bilim anlayışına geçiş sorgulandı.
2024
Sanat Felsefesi: Yapay zeka tarafından yazılan şiirler birer sanat eseri sayılırsa biriciklik özelliği nasıl yorumlanır? Din/Varlık Felsefesi: İbn Sina'nın ezelî yaratım anlayışı ile Gazali'nin özgür irade ile yaratım görüşü karşılaştırıldı. Felsefenin Konusu: Sokrates üzerinden felsefi düşüncenin kuşkuyla başladığı anlatıldı.
2023
Ahlak Felsefesi (1): Aristoteles'in mutluluk anlayışı; insana özgü işlevin akıl yürüterek eylem olduğu ve mutluluğun bunu gerçekleştirmekle geldiği fikri. Ahlak Felsefesi (2): Nurettin Topçu'nun isyan ahlakı kavramı; Batı yöntemini kullanan ama yerel sorunlardan hareket eden özgün bir etik anlayış. Felsefenin Konusu: Platon'un "iki ayaklı tüysüz canlı" tanımı üzerinden tanım meselesinin güçlükleri.
2022
Felsefenin Konusu: Antik Yunan medeniyetinin felsefeyi rasyonel ve sistematik biçimde kuran özgün karakteri, diğer medeniyetlerden farkıyla birlikte ele alındı. Varlık Felsefesi: Nicolai Hartmann'ın "yeni ontoloji"si; özne merkezli varlık anlayışını reddeden ve nesneleri zihinden bağımsız sayan yaklaşımı sorgulandı.
2021
Bilgi Felsefesi (1): Gadamer'in hermeneutiği; anlayan öznenin kendi tarihi ve kültüründen bağımsız olamayacağı düşüncesi. Bilgi Felsefesi (2): Sofistlerin bilgi anlayışı; duyusal algının bireysel olduğu, dolayısıyla hakikatin, iyinin ve adaletin ölçüsünün de insan olduğu görüşü.
2020
Ahlak Felsefesi (1): Nietzsche'nin güç istenci kavramı; Deleuze yorumuyla güç istencinin egemenlik değil yaratıcılık ve anlam donatıcılığı olduğu fikri. Varlık Felsefesi: Aristoteles'in madde-form öğretisi; varlığın dört nedeni çerçevesinde bir heykeli inceleyen kişinin soruları üzerinden işlendi. Ahlak Felsefesi (2): Sokrates'in ahlak anlayışı; insanın doğası gereği mutlu olmayı istediği ve kötülüğü bilerek seçemeyeceği görüşü.
2019
Sanat Felsefesi: Eiffel Kulesi üzerinden güzellik ve beğeni ilişkisi sorgulandı; bir nesnenin güzel sayılmasını belirleyenin yapılış amacı mı yoksa öznel hoşlanma duygusu mu olduğu tartışıldı. Ek Felsefe bölümünde (Q41-46) siyaset felsefesinden egemenliğin koşulu sorusu da geldi.
2018
Bilgi Felsefesi: Kant'ın bilginin oluşumunu açıkladığı teorik-pratik akıl ayrımı ve metafiziğin sınırları. Duyu verileri ile apriori kategorilerin birlikte çalışması sorgulandı. Ahlak Felsefesi: Belirlenimcilik (determinizm) ve özgür irade tartışması; William James'in "demirden evren" metaforu eşliğinde nedensellik ve sorumluluk ilişkisi ele alındı.
AYT Felsefe için Etkili Çalışma Stratejisi
AYT Felsefe soruları her zaman bir metin içerir. Metni okuyarak filozofun görüşünü çıkarmanız, ardından seçeneklerle eşleştirmeniz beklenir. Bu, TYT gibi salt kavram ezberi değil, felsefi bir metni bağlamında anlama becerisidir.
Bu beceriyi geliştirmenin en verimli yolu sistematik çalışmadır: her konuyu önce teorik çerçevesiyle öğrenmek, ardından o konunun filozoflarının temel görüşlerini metin üzerinden pratik yapmak. Piyasadaki kapsamlı kaynakların yanı sıra çıkmış soru analizi; bu sınavda vazgeçilmezdir. Bu süreçte hazırlanan öğrencilerin bir kısmı AYT Dijital Set gibi kapsamlı materyalleri hazırlık sürecine entegre ederek konular arası bağlantıyı daha sistematik kurmaktadır.
Öncelikli Konular
Varlık Felsefesi ve Felsefenin Konusu, çıkış sıklığı açısından en ön sıradadır. Ahlak Felsefesi ile Bilgi Felsefesi takip eder. Bu dört alan sınav hazırlığının çekirdeğini oluşturmalıdır.
Filozoflarla Çalışın
Aristoteles, Kant, Sokrates, Platon, Nietzsche, Kierkegaard, İbn Sina, Gazali ve Nurettin Topçu; 2018-2025 arasında doğrudan ismiyle soru çıkmış filozoflardır. Her birini temel görüşleriyle tanıyın.
Sürpriz Konuları Atlama
Din Felsefesi 2024-2025'te arka arkaya soru üretmiştir. Sanat Felsefesi 2019 ve 2024'te belirmiştir. Bu konular artık düzenli konu havuzunda sayılmalıdır.
Metin Çözümleme Pratiği
Her soru, bir filozofun görüşünü içeren paragrafla başlar. Paragrafı önce bağımsız okuyun, hangi konuya ait olduğunu belirleyin, ardından seçeneklere geçin. Hızlı ama dikkatli okuma alışkanlığı belirleyicidir.
Merak Uyandıran Soru
2024'te yapay zeka şiirinin biricikliği, 2025'te ise Kierkegaard'ın iman anlayışı sınava girdi. ÖSYM'nin güncel meselelerle felsefeyi buluşturma eğilimi yükselmektedir. Bu ışıkta yapay zeka etiği, kimlik ve birey özgürlüğü gibi konular 2026 için potansiyel soru alanları olarak akılda tutulabilir.
Sonuç: Veri, Strateji ve Tutarlılık
2018-2025 ÖSYM verileri incelendiğinde AYT Felsefe'nin belirli bir konu rotasyonu izlediği görülmektedir. Varlık Felsefesi, Felsefenin Konusu ve Ahlak Felsefesi; çıkış sıklığı en yüksek üç alandır. Bilgi Felsefesi ile Din Felsefesi yakın takiptedir. Sanat ve Bilim Felsefesi ise dikkat etmeyi hak eden daha az sıklıkta ancak tamamen ihmal edilemeyecek konulardır.
AYT Felsefe'de doğru yapılan her soru, sosyal puan hesaplamasında ciddi bir avantaja dönüşür. Bunun için gerekli olan tek şey; doğru konulara odaklanmak, filozofları görüşleriyle tanımak ve metin çözümleme pratiğini düzenli sürdürmektir.
Hazırlığınıza Yön Verin
Felsefe, düşünceyi soran bir sınavdır. Ancak düşüncenin arkasında her zaman bir yöntem ve bir birikim vardır. Bu birikimi doğru yapılandırmak, sınav günü sizi düşünen değil, düşünülmüş olanı bulan birine dönüştürür.
Görüşlerinizi Bizimle Paylaşın (0)